DE DECAMERONE.
VAN
BOCCACCIO.
Uit het Italiaansch vertaald en bewerkt
door
J. K. RENSBURG.
Complete, geïllustreerde uitgave.
Amsterdam
Vennootschap “Letteren en Kunst”.
HET LEVEN VAN GIOVANNI BOCCACCIO
FLORENTIJNSCH DICHTER.
Gelijk steeds uit de bestanddeelen van heet ijzer, door den smidshamer
geslagen, tal van brandende vonken schitteren als schijnsels in een
glansenden kring, zoo verwekte Dante, daarna Petrarca,—mannen van de
grootste begaafdheid, die de verouderde Poëzie bewerkten, zoodat zij
den roest van vele eeuwen er uit verwijderden,—als uit een vuursteen de
flikkerende vonken van dichterlijken geest, en wiesen lichtende vlammen
in grootschen gloed. Aldus ook Zanobio da Strada, van wien wij elders
melding hebben gemaakt, en die Giovanni, van welke wij thans hebben te
spreken. Zijn vader was Boccaccio van Certaldo, een dorp in het
Florentijnsche gebied, een man beroemd door de gratie van zijn
manieren. Hij bevond zich voor zijn handelszaken te Parijs en was even
vrij en aangenaam van geest als luchtig van karakter en licht tot
beminnen geneigd. Door die aantrekkelijkheid van zijn aard en van zijn
manieren werd hij verliefd op een Parijsch meisje van een rang, het
midden houdend tusschen adellijk en burgerlijk, voor wie hij in de
hevigste liefde ontbrandde en gelijk de kenners der werken van Giovanni
het willen, verbond deze zich met hem in den echt, waaruit die Giovanni
is voortgekomen, het kind, dat onder Maëstro Giovanni, den vader van
den dichter Zanobio slechts gebrekkig de spraakkunst had geleerd. De
vader begeerde van hem en noopte hem om redenen van winstbejag zich op
de rekenkunde toe te leggen en om dezelfde redenen te reizen; zoo
zwierf hij langen tijd door vele en verschillende streken, dan hier,
dan daar. Reeds op zijn achtentwintigste jaar naar vaderlijk gebod te
Napels gekomen, vestigde hij zich te Pergola, waar hij verblijf
houdende, op een dag voor zijn genoegen wandelde en op de plaats kwam,
waar de asch van Virgilius Maron begraven is. Giovanni beschouwde deze
grafstede met bewondering en lang ook hem, dien deze omsloot en in
twijfel peinzend over de faam van dat gebeente, begon hij opeens het
noodlot verwijten te doen en zich hierover te beklagen, waardoor hij
met geweld gedwongen was zich toe te leggen op de hem antipathieke
handelszaken. Van toen af aangegrepen door een plotselinge liefde voor
de heilige Muzen, keerde hij huiswaarts, verwaarloosde zijn
koopmanschap en wijdde zich met den vurigsten ijver aan de Dichtkunst,
waarin hij in korten tijd nobele gedachten met brandenden ijver verbond
en groote vorderingen maakte. Zijn vader bemerkte dit en meende, dat de
hemelsche liefde meer op den zoon vermocht dan het vaderlijk gezag. Hij
stemde eindelijk in zijn studiën toe en hielp hem met zijn gunst, voor
zoover het mogelijk was, hoewel hij hem eerst tot de studie van het
kanonieke Recht aangespoord had.
Toen Giovanni zich vrij voelde, begon hij met de grootste zorg datgene
na te vorschen, wat voor de Poëzie noodig was en ziende, dat de
beginselen en grondslagen der dichters, welke betreffende de romans en
de fabels bestaan, zoo goed als geheel waren verloren gegaan, begaf hij
zich, alsof hij door een voorbeschikking was bewogen, op weg en
schrikte niet terug voor de vermoeiendste zwerftochten. Daartoe
doorreisde hij vele en verschillende streken, waar hij met grooten
ijver bestudeerde, wat hij van de dichters kon bemachtigen en ook legde
hij zich op de Grieksche wetenschap met groote en volhardende vlijt
toe, zoodat hij alles kon nasporen, terwijl hij zich voor de Grieksche
dichtkunst wendde tot den zeer geleerden Meester Leontius, den Graecus.
Ten slotte bracht hij alles, wat hij met zijn langdurig onderzoek kon
vinden, samen in één boekdeel, dat hij “Over den Geslachtsboom der
Goden” betitelde, waarin de commentaren over de antieke dichters met
bewonderenswaardige orde en in sierlijken stijl,—wat hij verbazend goed
verstond—in allegorischen vorm zijn verzameld, een ongetwijfeld
aantrekkelijk en nuttig werk en zeer noodig voor wie de werken der
dichters wil kennen, zonder hetwelk het moeilijk zou zijn ze te
begrijpen en hun kunst te bestudeeren. Want al de geheimenissen der
dichters en de allegorische beteekenissen, welke de historische romans
of de fabel verbergen, maakt hij met bewonderenswaardige
scherpzinnigheid openbaar en als voor aller hoofden bevattelijk. En
aangezien de namen der rivieren, bergen, wouden, meren, moerassen en
zeeën, welke in de boeken der dichters en historici beschreven worden,
veranderd waren, hetzij door willekeur in verschillende eeuwen of door
verschillende gebeurtenissen en zij dus met andere namen werden
genoemd, welke hij las of veranderde of voor twijfelachtig hield,
stelde hij een boek samen over de rivieren, de bergen en het andere
bovengenoemde, waarin met opzettelijke aanduiding elk met de namen naar
den loop des tijds was opgeteekend, wat de lezers van de studiën der
Oudheid van vele dwalingen kan bevrijden. Hij schreef ook een boek over
de lotgevallen der groote mannen en een ander over beroemde vrouwen,
waarin hij door zooveel zeggingskracht en sierlijkheid van stijl en
statie schittert, dat men kan zeggen, dat hij niet alleen de
verhevenste geesten der Ouden in die studie evenaart, maar misschien
zelfs naar verdienste overtreft.
Behalve die gezegde werken maakte hij zestien zeer schoone
herderszangen en vele brieven in verzen en in proza, welke door
geleerden niet weinig worden op prijs gesteld en zeker toonen de
boeken, welke hij schreef aan waardige en zeer begaafde mannen, hoe
groot zijn genie was. Petrarca zelfs prijst hem, die zóó zijn vriend
was, dat zij als één ziel in twee lichamen werden beschouwd, in hooge
mate naar waarheid en niet door de warmte van zijn vriendschap, gelijk
hij zegt en de dichter Zenobio, zooals die in zijn verzen bewijst, laat
aan hem de vrijheid de stof voor zijn geschriften uit te zoeken. Er
zijn nog verschillende werken door hem geschreven in volkstaal, sommige
in rijm gezongen, een ander in prozaisch verloop opgezet, waar zijn
geest behagen schept—een weinig te openlijk—in wulpsche jeugd, wat hij
later, ouder geworden, in het duister wilde laten. Maar hij kon, gelijk
hij begeerde, het vroeger uitgesproken woord niet naar de borst
terugroepen, noch het vuur, dat hij met den blaasbalg had aangewakkerd,
met den wil dooven. Naar verdienste ook paste het den grooten man met
den dichterlauwer te zijn bekroond, maar de droeve ellende der tijden,
welke de bezitters der tijdelijke goederen tot laag winstbejag had
gebracht en ook zijn armoede beletten dit. Doch de boeken, door hem
voortgebracht, waard om te worden bekroond, eeren in plaats van mirte
en klimop zijn doorluchtige slapen.
De dichter was van eenigszins zwaarlijvig postuur en groot; zijn gelaat
was glad maar met de neus boven de neusvleugels een weinig ingedrukt,
met ietwat dikke lippen, niettemin fraai en wel belijnd; de kin had een
kuil en toonde, als hij lachte, een schoonen vorm. Hij had een vroolijk
en luchthartig uiterlijk, was aangenaam in al zijn gesprekken en schiep
tamelijk veel genoegen in het praten. Hij verwierf zich door zijn
voorkomendheid vele vrienden, echter geen een, die aan zijn armoede
dacht. Hij stierf in 1375 op den leeftijd van 62 jaar en werd in het
plaatsje Certaldo in het klooster van Santo Jacopo, ook wel genoemd la
Canonica, met eerbewijzen begraven onder het grafschrift, dat hij voor
zich zelf, nog in leven, maakte en dat aldus luidde:
Onder deze steen rust de asch en het gebeente van Giovanni,
Zijn geest zetelt bij God, geëerd naar de verdienste van zijn
werken:
Sterfelijk was die van bestaan, zijn vader was Boccaccio,
Zijn vaderstad was Certaldo, zijn lust was de liefelijke
Dichtkunst.
Er wordt in Florence geloof geslagen aan het gerucht, dat Boccaccio tot
de familie der Chellini’s behoorde, en dat zijn vader van de
Florentijnsche Republiek als magistraat een inkomen genoot.
Het Boek, de Decamerone [1] getiteld, bijgenaamd Vorst Galeotto [2]
vangt aan, waarin honderd novellen staan, verhaald in tien dagen
door zeven jonge dames en drie jonge heeren.
Het is menschelijk medelijden te hebben met hen, die bedroefd zijn en
hoewel dit iedereen goed staat, wordt dit het meest gevraagd van hen,
die zelf vroeger behoefte hadden aan troost en dien steeds vonden.
Onder dezen, hetzij het hem aangenaam is of dat hij eertijds er behagen
in kreeg, als iemand hem daarom vroeg, behoor ook ik. Want ik was van
af mijn eerste jeugd af tot dezen tijd toe fel ontbrand door een
verheven en edele liefde [3], misschien veel meer dan het naar mijn
lagen stand zou schijnen en passen er van te spreken.
Hoewel ik bij hen, die bescheiden waren en tot wier kennis dit kwam, er
om geprezen zou zijn en nog veel meer bekend zou wezen, had ik er
niettemin veel last van, zeker niet door de wreedheid van de beminde
dame maar wel door het te overvloedige vuur, in den geest opgehoopt,
bij een slecht geregelde eetlust, welke, omdat die mij geen enkel
oogenblik verzadigd liet, mij verscheidene malen meer belemmering deed
gevoelen dan mij lief was. In dit soort lijden brachten de opwekkende
redeneeringen van zekeren vriend en zijn lofwaardige troostgronden
reeds zooveel verzachting, dat ik de onwrikbare meening in mij omdraag,
dat ik hieraan het leven te danken heb. Maar alnaar het Hem behaagde,
die—eeuwig zijnde—aan alle wereldsche zaken door onveranderlijke wetten
een einde stelde, verminderde mijn liefde, vuriger dan elke andere na
verloop van tijd van zelf, welke geen kracht van redeneering of raad of
in het oog loopende belachelijkheid of daaruit volgend, mogelijk gevaar
kon breken of buigen. Die liefde heeft aldus in mijn ziel alleen die
vreugde achter gelaten, welke de tijd gewoon is aan hem te verschaffen,
die niet te veel nadenkt, zoodat, waar het gevoel gewoonlijk pijnlijk
was, hij alle verdriet wegnam en het aangename achter bleef.
Maar zoo de smart ophield, is daardoor de herinnering niet weggevlucht
van vroeger ontvangen weldaden, mij bewezen door hen, voor wien bij de
welwillendheid mij toegedragen van hun kant, mijn nooden als ernstig
golden en die heugenis zal, geloof ik, ook nooit vergaan, tenzij door
den dood. En omdat de dankbaarheid, naar ik meen, onder de andere
deugden hoogelijk is aan te bevelen en het tegengestelde laakbaar, heb
ik, om niet ondankbaar te schijnen, mij zelf voorgenomen met het
weinige, dat in mijn vermogen is, in ruil voor wat ik ontving, nu ik
mij vrij kan noemen, verlichting te verschaffen en zoo niet aan hen,
die mij hielpen—voor wien het door hun verstand of hun fortuin niet
behoeft—dan ten minste aan diegenen, die het wèl noodig hebben. En
ofschoon de steun of troost, die ik wil geven, vrij gering kan zijn en
is, toch schijnt het mij, dat ik die des te eerder moet schenken, waar
de behoefte grooter schijnt, zoowel omdat die er meer nut zal doen als
omdat die er meer op prijs zal gesteld worden.
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 네덜란드 · 프로젝트 구텐베르크
『De Decamerone van Boccaccio』
Giovanni Boccaccio · 번역 J. K. (Jacques Karel) Rensburg
196,395자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 1,542,430자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1943년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.