En wie zal ontkennen, wie het ook zij, dat men die niet meer moet
schenken aan de schoone vrouwen dan aan de mannen? Zij houden in hun
teedere boezems vreesachtig en vol schroom de liefdevlammen verborgen,
welke zooveel meer kracht hebben dan de geopenbaarden, naar zij weten,
die dit hebben ervaren, en bovendien—gebonden door de wilsuitingen, de
luimen, de bevelen van vaders, moeders, broeders en
echtgenooten—blijven zij het grootste deel van den tijd in de kleine
ruimte van hun kamers opgesloten en schijnbaar rustig daar zittend,
willend en niet willend terzelfder ure, rollen ze in zich zelf
verschillende gedachten om, die zeker niet altijd vroolijk kunnen zijn.
En indien door dezen eenigerlei zwaarmoedigheid, ontstaan uit de vurige
begeerte, in hun hoofden opkomt, waarin deze zich gewoonlijk nestelt
met hevig verdriet, wordt die er niet uitgedreven door nieuwe
redeneeringen; buitendien zijn zij veel minder sterk dan de mannen om
dit te doorstaan. Dit gebeurt bij verliefde mannen niet, gelijk wij
duidelijk kunnen zien. Wanneer eenige melancholie of ernst van
gedachten hen bedroeft, hebben zij verschillende manieren om die te
verlichten of er zich over heen te zetten, omdat, als zij dit willen,
niets hen belet uit te gaan, veel te hooren en te zien, zich op de
vogelvangst te begeven, te jagen, te visschen, paard te rijden, te
spelen en handel te drijven. Op die wijze heeft elk de kracht hetzij
geheel, hetzij gedeeltelijk den geest tot zich zelf te roepen en hem
van trieste gedachten af te brengen, althans na eenig tijdsverloop,
waarna op de een of andere manier of troost verrast of de ontstane
smart vermindert.
Derhalve wensch ik, opdat door mij het kwaad van het Noodlot verzwakt,
waar bij minder kracht—gelijk wij bij de teedere donna’s zagen—ook
minder steun bestond, tot hulp en toevlucht van hen, die beminnen
(hoewel voor de andere vrouwen de naald en de spil en de haspel van het
spinnewiel voldoende zijn) honderd verhalen te doen of fabels of
parabels of histories, al naar we die noemen willen. In tien dagen
werden ze door een eerzaam gezelschap van zeven dames en drie
jongelieden verteld en verzonnen gedurende den voorbij geganen
sterftetijd van de pest en ook enkele liederen van gezegde dames, toen
voor hun vermaak gezongen.
In deze novellen zullen zich komische en treffende liefdegevallen
voordoen en andere gelukkige gebeurtenissen, zoowel uit de oude als uit
de nieuwe tijden, waaruit de al genoemde vrouwen, die dezen zullen
lezen, evenzeer genoegen als nuttige raad kunnen halen door de grappige
feiten daarin verhaald en leeren wat daaruit dan ook vermeden en
nagevolgd moet worden, hetgeen ik niet geloof, dat kan gebeuren zonder
verdrijving van het verdriet.
Laten wij, indien dit geschiedt, (wat God geve) Amor daarvoor danken,
welke mij uit zijn banden bevrijdend, mij gedwongen heeft die te kunnen
aanwenden tot hun genoegen.
De eerste dag van de Decamerone begint: waar aangetoond wordt, naar
de verklaring van den auteur, waarom het gebeurde, dat de personen,
die bij elkaar komen, zich moesten vereenigen om zich samen te
onderhouden. Onder de leiding van Pampinea verhaalt men van wat het
meest aan elk behaagt.
Zoo dikwijls als ik, zeer genadige donna’s, bij mezelf denkend er op
let, hoe gij allen natuurlijk ernstig gestemd zijt, zoo vaak ben ik mij
bewust, dat het tegenwoordige werk, naar uw oordeel, een ernstigen en
droeven oorsprong moet hebben gelijk de smartelijke herinnering aan de
voorbijgegane, pest verbreidende sterfte in het algemeen hinderlijk is
voor ieder, die deze mocht zien of op andere wijze kennen. Het boek
bevat vooraan deze herinnering. Maar ik wil niet, dat dit u zal
afschrikken er meer van te lezen, alsof gij altijd onder tranen en
zuchten met de lectuur zoudt moeten voortgaan. Dat vreeselijke begin
zal u niet anders aandoen dan een ruwe en steile berg reizigers treft,
wanneer een zeer schoone, zachte en aangename rustplaats volgt, welke
hun des te behagelijker zal zijn, naarmate de moeite van het bestijgen
en afdalen daarvan grooter is geweest. En gelijk het uiterste van
vreugde smart inhoudt, zoo worden de verdrietelijkheden door daarop
volgende vreugde beëindigd. Op dit korte verdriet (ik zeg kort, omdat
dit in weinige woorden vervat is) volgt spoedig het genoegen en het
genot, dat ik u bij voorbaat had beloofd en dat misschien bij een aldus
gemaakt begin niet verwacht zou worden, indien ik het niet had vermeld.
Inderdaad, indien ik op fatsoenlijke manier op een andere wijze had
kunnen komen tot wat ik verlang dan langs het ruwe pad, waarover ik dit
doe, dan had ik het graag gedaan, maar daar ik de oorzaak, door welke
de dingen geschiedden, die later zullen gelezen worden, niet kon
verklaren zonder die herinnering, breng ik mijzelf, als door
noodzakelijkheid gedwongen, er toe om dit te beschrijven.
Ik zeg dus, dat de jaren sinds de Onbevlekte Ontvangenis van Gods Zoon
al gestegen waren tot het getal dertienhonderd achtenveertig, toen in
de zeer goede stad Florence, schooner dan elke andere Italiaansche, de
moorddadige pestziekte uitbrak, welke door den invloed der
hemellichamen of voor onze zondige daden door Gods gerechten toorn
onder de stervelingen gezonden, eenige jaren te voren in het Oosten
ontstond, een ontelbaar aantal levenden wegrukte en zonder oponthoud
van de eene plaats naar de andere voortgaande, zich op allertreurigste
wijze naar het Westen heeft verbreid. [4] En hiertegen hielp geen
enkele wetenschap noch menschelijke wijsheid, hoe de stad ook gezuiverd
werd van veel onreinheid door de beambten, behalve van die, waarvan het
reeds voorgeschreven was en evenmin baatte het, dat het aan elke zieke
verboden was de stad binnen te gaan. De vele raadgevingen geschonken
voor het behoud van de gezondheid, en ook de nederige smeekbeden, niet
ééns maar vele keeren zoowel in geordende processies als op andere
wijze tot God gericht door vrome menschen, hielpen niets. Omstreeks het
begin van de lente van het voornoemde jaar begon de pest op vreeselijke
wijze en op wonderbaarlijke manier haar treurigen invloed te toonen.
Zij woedde niet, gelijk zij in het Oosten had gedaan, waarbij ieder,
dien het bloed uit den neus kwam, dit een zeker teeken was van
onvermijdelijken dood, maar bij het begin der ziekte ontstonden of in
de lies of onder de oksels—bij mannen als vrouwen op gelijke
wijze—zekere gezwellen, van welke enkelen groeiden als tot een gewone
appel, anderen als tot een ei, bij eenigen meer en bij anderen minder,
welke de menschen uit het volk pestbuilen noemden. Van de twee genoemde
lichaamsdeelen uit begon in korten tijd de reeds gezegde doodelijke
pestbuil, onverschillig waar, in een deel er van te ontstaan en op te
komen en daarna begon het uiterlijk van genoemd ziekteverschijnsel te
veranderen in zwarte of loodkleurige vlekken, welke onder de armen en
op de heupen en op elk ander lichaamsdeel verschenen, bij dezen groot
en weinig, en bij genen klein en veelvuldig. En daar de pestbuil het
eerst was geweest en nog was het zekere teeken van naderenden dood, zoo
waren die vlekken het ook bij elk, bij wien zij zich vertoonden. Het
scheen, dat tot genezing van dit soort ziekte noch raad van een dokter,
noch kracht van welk medicijn ook waarde had of verlichting bracht,
daar of de aard van den ramp het niet toeliet, of daar de onwetendheid
der geneeskundigen (van welke buiten de wetenschappelijke het aantal
zoowel van mannen als vrouwen, die nooit de medicijnen hadden
gestudeerd, enorm was geworden) de oorzaak niet kon verklaren. Daar men
bij gevolg het noodige geneesmiddel er niet voor koos, herstelden er
niet slechts maar weinigen van, maar ongeveer allen binnen drie dagen
sinds de verschijning van genoemde teekens, die wat eerder, gene wat
later, en de meesten zonder koorts of er bij komende omstandigheden,
stierven.
En de kracht van die pest was nog grooter, omdat zij van de zieken door
gemeenschappelijk samenzijn zich op de gezonden wierp, op dezelfde
wijze als het vuur doet bij droge voorwerpen of gewrevenen, als zij het
dicht genoeg zijn genaderd. En er was een nog grooter kwaad n.l. dat
niet alleen het spreken en omgaan met de zieken aan gezonden de ziekte
bracht of de oorzaak van het gewone sterfgeval werd, maar ook het
aanraken van de lakens of welk ander voorwerp ook, dat door deze zieken
beroerd werd of gebruikt, scheen die ziekte op hem, die ze betastte,
over te brengen.
Het is een wonderlijke zaak om te hooren, die ik vertellen moet en die,
indien hij niet door vele en door mijn eigen oogen gezien was, ik
ternauwernood zou durven gelooven en niet den moed zou hebben neer te
schrijven, zoo ik dit niet van betrouwbare menschen had gehoord. Ik
beweer, dat de aard van de vermelde pest van zoodanigen invloed was bij
aanraking van het eene wezen met het andere, dat niet alleen de eene
mensch den ander, maar wat erger is en duidelijk genoeg bleek, dat het
goed van iemand, die daardoor ziek was geweest of overleden, beroerd
door een ander schepsel dan van het menschelijk geslacht, het niet
alleen daarmee aanstak, maar het in zeer korten tijd doodde. Met mijn
eigen oogen heb ik waargenomen, (gelijk kort te voren gezegd is) dat op
een dag onder andere gevallen de lompen van een arm man door de ziekte
bezweken, op den openbaren weg waren geworpen, toen twee zwijnen
naderden en naar hun gewoonte die eerst met den snuit en de tanden
opnamen en om den kop schudden. Kort daarop, na een paar maal te hebben
rondgewenteld, alsof ze vergift hadden ingenomen, vielen beide op de
ongelukslompen dood ter aarde.
Hierdoor en door heel wat meer andere gelijksoortige en erger gevallen
ontstonden verschillende angsten en inbeeldingen bij hen, die gespaard
bleven en allen kwamen tot een vrij wreede gevolgtrekking, namelijk de
zieken en hun omgeving te vermijden en te ontvluchten en aldus
handelend meende elkeen zich gelijkelijk redding te verschaffen. Er
waren er eenigen, die aanrieden, dat matig leven en zich te onthouden
van alle overdaad veel weerstand gaf tegen de zich voordoende ramp, en
na een gezelschap te hebben gevormd leefden zij afgescheiden van ieder
ander en zij vluchtten in hun huizen en sloten zich op daar, waar geen
enkele zieke was, en zij gebruikten om beter te leven zeer matig de
fijnste spijzen en de beste wijnen en vermeden elke buitensporigheid
zonder te spreken of iemand te laten spreken van buiten over dood en
zieken, of eenig nieuws te hooren en bleven dáár bij muziek en bij alle
genoegens, die zij zich verschaffen konden. Anderen, van een
tegengestelde meening overtuigd, beweerden dat goed drinken en genieten
en zingend naar buiten te gaan en zich te vermaken en te voldoen aan
iedere behoefte, waar het kon en te lachen en te schertsen om al wat
gebeurde, het zekerste middel was tegen zulk een kwaad. Gelijk zij
zeiden gingen zij dag en nacht naar hun vermogen te werk, dan naar
deze, dan naar die kroeg loopend, zonder overleg en zonder maat
drinkend. Zij deden veel meer dan in alle andere omstandigheden alleen
dat, wat zij meenden, dat voor hun aangenaam en plezierig kon zijn. En
zij konden dit gemakkelijk doen, omdat ieder (alsof hij niet langer had
te leven) zijn goederen in den steek had gelaten of hij al dood wás,
waardoor de meeste huizen gemeengoed waren geworden. De vreemdeling
gebruikte die, alsof hij er behoorde en gelijk de eigen heer er gewoond
zou hebben en met die hardvochtige gedachte ontvluchtten zij, zooveel
ze konden, steeds de zieken. In zulk een rouw en ellende van onze stad
was het eerbiedwaardig gezag van de wetten, zoowel goddelijke als
menschelijke, als het ware vervallen en geheel losgelaten door de
schepenen en de uitvoerders daarvan. Deze waren gelijk andere menschen
of dood of ziek of zoo van familie beroofd, dat geen enkel ambt kon
uitgeoefend worden; daardoor stond het aan ieder vrij naar zijn
welgevallen te handelen.
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 네덜란드 · 프로젝트 구텐베르크
『De Decamerone van Boccaccio』
Giovanni Boccaccio · 번역 J. K. (Jacques Karel) Rensburg
196,395자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 1,542,430자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1943년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.