Διά να μελετήση το πρόβλημα, διά να εύρη τον τρόπον να το λύση,
του χρειάζεται καιρός· αλλά προς τούτο απαιτείται αναγκαίως να
μείνη αυτός κύριος του εαυτού του, να μη φανερώση εις τους άλλους
τον πόνον και την αγανάκτησίν του, να μη δείξη την ταραχήν της
ψυχής του, να μη γεννήση εις τον θείον του την υποψίαν ότι κάτοχος
ήδη του τρομερού μυστηρίου τρέφει την ιδέαν της εκδικήσεως. Αλλά
πώς θα δυνηθή ο Αμλέτος, με τον υψηλόφρονα χαρακτήρα του, με την
έμφυτον ειλικρίνειάν του, να αντικρύση εις το εξής ατάραχος την
όψιν μιας μητρός εξαχρειωμένης, η οποία και ζώντα αδίκησε και
νεκρόν εξακολουθεί να αδική τον πατέρα του, και ενός ανάνδρου
υποκριτού, ο οποίος ατιμώρητος απολαμβάνει ήσυχα τους καρπούς της
αδελφοκτονίας; Ό,τι δεν δύναται να κατορθώση η προαίρεσις, θα το
πλάση η φανταστική δύναμις με την συνδρομήν ισχυράς θελήσεως· θα
πάρη ο Αμλέτος __ήθος αλλόκοτο, μωρό_· θα παρουσιασθή από τώρα,
και οπότε και όσον είναι ανάγκη, με όψιν καθ' ολοκληρίαν τεχνητήν,
και τούτη η φαινομενική μεταμόρφωσις θα τον καταστήση ικανόν να
ομιλή και να συμπεριφέρεται σύμφωνα με τα αληθή αισθήματά του
χωρίς να προδώση τον απόκρυφον σκοπόν του. Και ιδού, αμέσως άμα
τον ευρίσκουν οι φίλοι του μετά την αναχώρησιν του Πνεύματος,
παίζει το πλαστόν εκείνο πρόσωπον με τα αστεία επιφωνήματα, με τας
ατόπους απαντήσεις, με την έκτακτον και ζαλισμένην ομιλίαν, με
τους φοβερούς υπαινιγμούς, και δεν το αποβάλλει παρά αφού με
ιερώτατον όρκον υποχρέωσε τους φίλους του να μη είπουν εις κανέναν
ό,τι είδαν και ό,τι άκουσαν εκείνην την νύκτα, και να μη δείξουν
ποτέ ότι γνωρίζουν τον λόγον της πλαστής παραφροσύνης του.
9.
Και σύμφωνα με το επινόημά του ο Αμλέτος συμπεριφέρεται εις τρόπον
ώστε ο κόσμος γενικώς σχηματίζει την ιδέαν ότι αυτός πραγματικώς
έχασε τας φρένας· μόνον η ένοχος συνείδησις του Κλαυδίου
συλλαμβάνει την υποψίαν μήπως εις την αλλοίωσιν εκείνην
υποκρύπτεται επικίνδυνος δι' αυτόν σκοπός. Εν τούτοις ο Αμλέτος
δεν αποφασίζει να επανέλθη εις τον μισητόν κύκλον, όπου είναι
υποχρεωμένος να ενεργήση· μένει ακόμη απομονωμένος, αγρυπνεί,
νηστεύει, τήκεται, πάσχει αδυναμίαν ηθικήν, βυθίζεται εις την
μελαγχολίαν. Εις την στιγμήν μεγάλης βαρυθυμίας νέα λύπη έρχεται
να πληγώση την καρδίαν του. Ο Αμλέτος αγαπά την Οφηλίαν, διότι εις
αυτήν βλέπει, εν τω μέσω της γενικής πλαστότητος και διαφθοράς, να
σώζεται ακόμη η δροσερότης και η αφέλεια της φύσεως· την αγαπά
διότι εις την σωματικήν καλλονήν και χάριν ανταποκρίνονται αγνή
ψυχή και ωραία διάνοια ικανή να εννοήση και να εκτιμήση τα έξοχα
προτερήματά του. Και ιδού απροσδοκήτως το μόνον αυτό πλάσμα, εις
το οποίον κάπως αναπαύετο η ψυχή του, αποκρούει την αγάπην του,
τον εγκαταλείπει. Η ανεξήγητος τούτη διαγωγή της Οφηλίας τον
εμβάλλει εις μεγάλην απορίαν· τάχα η Οφηλία δεν πιστεύει πλέον εις
την αγνότητα των αισθημάτων του, και τον θεωρεί ως έναν δόλιον
εραστήν, ως έναν ασυνείδητον διαφθορέα; ή μήπως η έξαφνη μεταβολή
της θα εξηγηθή ως τέχνασμα υποκριτικής αγνείας, ώστε ουδέ αύτη
εξαιρείται εις την γενικήν διαφθοράν του γυναικείου γένους; Από
άκραν ψυχικήν ταραχήν και αδημονίαν παρασύρεται ο Αμλέτος και
μεταβαίνει να ιδή την Οφηλίαν διά να διαγνώση από αυτό το πρόσωπον
της, εάν είναι δυνατόν, τα ενδόμυχα της ψυχής της, διά να μάθη αν
θα καταδικάση εις την περιφρόνησιν και αυτό το μόνον αντικείμενον
της αγάπης του και του σεβασμού του· και αφού τίποτε δεν είδεν εις
την ουρανίαν εκείνην μορφήν να δικαιολογή τους φόβους του,
πείθεται ότι η άρνησίς της προέρχεται από ξένην ενέργειαν, βλέπει
εις την Οφηλίαν ένα αθώον πλάσμα ριμμένον εις τον κόσμον διά να
πέση και αυτό θύμα της γενικής κακίας· διά τούτο την κλαίει με τα
τρία κινήματα της κεφαλής, διά τούτο εξέρχεται από τα βάθη της
ψυχής του ο απελπιστικός εκείνος στεναγμός, διά τούτο, ενώ
αποχωρίζεται, δεν σηκόνει από αυτήν τους οφθαλμούς του, ως να
ήθελε να φυλάξη ακεραίαν, απαράλλακτον, την άσπιλον εκείνην εικόνα
και να την ενταφιάση με την αγάπην του μέσα εις τα βάθη της
καρδίας του.
10.
Από την μακράν απομόνωσιν, από την απόλυτον απραξίαν ο Αμλέτος
προβαίνει προς την ενέργειαν επανέρχεται εις την κοινωνίαν διά να
διαδραματίση εκφραστικώτερα το πλαστόν πρόσωπον, το οποίον ωσάν
ενστιγματικώς εφεύρηκεν ως μέσον διά να κερδίση καιρόν. Κλεισμένος
μέσα εις το κάλυμμα της παραφροσύνης ανοίγει τον ακένωτον θησαυρόν
της διανοίας του διά να προφυλαχθή από την έντεχνον κατασκόπευσιν
του Κλαυδίου· αλλά μέσα εις την ελαφρότητα, εις την ιδιοτροπίαν,
εις τον παραλογισμόν, εις τον περίγελων, εις τον σαρκασμόν, εις
την ειρωνείαν, διαφαίνεται πάντοτε η πραγματική εσωτερική του
διάθεσις. Από εκείνο το βάθος προερχόμενοι πένθιμοι τόνοι
ακούονται και εις αυτήν ακόμη την αλλόκοτον, τραχείαν, απρεπή και
άσπλαχνον ομιλίαν του προς τον Πολώνιον, προς τον οποίον φέρεται
τόσον σκληρώς διά να απομακρύνη το ταχύτερον από σιμά του έναν
ποταπόν υπηρέτην και μωρόν κατάσκοπον του Βασιλέως· αλλά ο
μελαγχολικός ρυθμός λαμβάνει όλην την έντασιν, όταν το γενναίον
αίσθημα της νεανικής φιλίας προς τους δύο συμμαθητάς του ανοίγει
την καρδίαν του και τον αναγκάζει να αποβάλη διά μίαν στιγμήν την
προσποιητήν παραφροσύνην και να εικονίση με τα ζωντανότερα χρώματα
την κατάστασιν μιας ψυχής, εις την οποίαν ο ενθουσιασμός διά το
Ωραίον και το Αγαθόν εσβύσθη, ενέκρωσεν η πίστις εις τον υψηλόν
προορισμόν του ανθρώπου, ώστε ο κόσμος δι' αυτόν είναι πνιγηρά
φυλακή και η πλάσις όλη παρουσιάζεται ως άρνησις της Τάξεως, του
Ωραίου και του Αγαθού. Αλλά ήδη γεννάται η ερώτησις· τι άρα γε
σκέπτεται ο Αμλέτος; πώς εννοεί να εκπληρώση την φοβεράν
υποχρέωσιν την οποίαν τόσον αποφασιστικώς ανέλαβε να εκδικήση τον
πατέρα του, να τιμωρήση τον ένοχον; Η κατάστασίς του είναι
παθητική, και από αυτήν μόλις εξέρχεται διά να δείξη εις τους
συμμαθητάς του, οι οποίοι απαρνούμενοι την φιλίαν έγιναν όργανα
του θείου του, ότι ενόησε την αγενή εντολήν των^ ο τυχαίος ερχομός
των ηθοποιών τού δίδει έξαφνα αφορμήν να λάβη στάσιν
ενεργητικωτέραν· διοργανίζει αμέσως σκηνικήν παράστασιν, με την
οποίαν θα δοκιμάση την συνείδησιν του Κλαυδίου, και δίδει προς
τούτο εμπιστευτικήν παραγγελίαν εις τον ηθοποιόν, αρχαίον του
φίλον. Η έννοια και η αφορμή τοιαύτης ενεργείας εξηγείται
καθαρώτερα εις τον αμέσως ακόλουθον Μονόλογον^ αυτού ο Αμλέτος
φανερόνει ό,τι συνέβαινε μέσα εις την ψυχήν του ενώ ο ηθοποιός με
τόσην τέχνην και με τόσο πάθος απήγγελλεν απόσπασμα παλαιού
δράματος. Κατ' αρχάς ο Αμλέτος ελέγχει πικρώς τον εαυτόν του διότι
δεν ανταπέδωκεν ακόμη αίμα αντί αίματος, χαρακτηρίζει τον εαυτόν
του ως άνανδρον, ως ουτιδανόν, διότι ακόμη δεν _επάχυνε όλα τα
όρνεα τ' ουρανού με τα σπλάχνα__ του αδελφοκτόνου· άρα είναι
πεπεισμένος περί της ενοχής του θείου του, και όμως αμέσως κατόπιν
αμφιβάλλει περί αυτής, δυσπιστεί εις την υπερφυσικήν αποκάλυψιν
του στυγερού οικογενειακού δράματος, φοβείται μήπως την έπλασε ο
Πειρασμός διά να τον παρασύρη εις άδικον φόνον και να κολάση την
ψυχήν του. Τούτη η ανεξήγητος αντίφασις μας ανοίγει νέαν βλέψιν
εις την συνείδησιν του Αμλέτου, και μας κάμνει να υπολάβωμεν ότι
όχι ποτέ αμφιβολία περί της ενοχής του Κλαυδίου, αλλά λόγος τις
ανερεύνητος απ' αρχής αντετάχθη εις την πρώτην απόφασίν του, τον
εσταμάτησε και τον σταματά ακόμη απέναντι της φονικής
ανταποδόσεως, ωσάν να τον εσυμβούλευε μυστικώς να προτιμήση αντ'
αυτής ενέργειαν ηθικήν, ψυχολογικήν τιμωρίαν, οποία θα κατορθωθή
με την σκηνικήν παράστασιν.
11.
Αλλ' ενώ λογικώς πρέπει να πιστεύσωμεν ότι ο Αμλέτος προσβλέπει
ανυπομόνως εις το εξαγόμενον του στρατηγήματός του, έξαφνα
βλέπομεν ότι το πνεύμα του εγκαταλείπει πάλιν την πραγματικότητα,
ότι κυριεύεται από καθολικάς σκέψεις, αι οποίαι όχι μόνον δεν
έχουν σχέσιν προς το προκείμενον πρακτικόν πείραμα, αλλ' είναι
τοιαύτης φύσεως ώστε απομακρύνουν τον άνθρωπον από οιανδήποτε
ενέργειαν. Ο Αμλέτος επανέρχεται εις την αυτήν ψυχικήν διάθεσιν, η
οποία εφανερώθη κατ' αρχάς (εις τον Μονόλογον της Α'. Πράξεως),
όταν συντριμμένος από το βάρος της ζωής, αποστρεφόμενος έναν
κόσμον εξαχρειωμένον, δέχεται διά μίαν στιγμήν τον πειρασμόν της
αυτοκτονίας. Το αυτό πένθιμον ρεύμα, η βαθυτάτη βαρυθυμία, ανεφάνη
κατόπιν με αισθηματικωτάτην έκφρασιν εις τον μυστηριώδη
αποχωρισμόν του από την Οφηλίαν, και πάλιν με διαφανεστάτην
ενάργειαν εις την συνομιλίαν με τους συμμαθητάς του. Αλλά εις τον
προκείμενον Μονόλογον (_να ήναι τις ή να μη ήναι_) η προς τον
κόσμον αποστροφή, το taedium vitae, παρουσιάζεται με την
ζοφερωτέραν μορφήν. Ενώ άλλοτε την πρώτην ορμήν του προς
αυτοθέλητον εγκατάλειψιν της ζωής είχε σταματήση ο προς τον θείον
Νόμον σεβασμός, εδώ το θρησκευτικόν αίσθημα πρώτην φοράν εκλείπει,
εδώ τα πάντα σαλεύονται μέσα εις την ψυχήν του Αμλέτου, κλονίζεται
και αυτή η πίστις εις την πνευματικήν υπόστασιν του ανθρώπου· ο
Αμλέτος ήδη αμφιβάλλει και περί της υπάρξεως μελλούσης ζωής, διότι
όχι μόνον η θρησκευτική πεποίθησις, αλλά και αυτή η περί του άλλου
κόσμου μαρτυρία, την οποίαν είχε λάβη από την υπερφυσικήν
εμφάνισιν, όλα εξαφανίζονται καταποντιζόμενα εις την απέραντον της
Απορίας άβυσσον όπου τρικυμίζεται το πνεύμα του Αμλέτου. Ως είναι
προσηλωμένος όλος εις το θέαμα του κόσμου τούτου, όπου η Αρετή
είναι θύμα της Κακίας και μάταιον αγωνίζεται αγώνα, ο Αμλέτος
θεωρεί την ζωήν ως ζυγόν τυραννικόν, τον οποίον ο άνθρωπος, ως ον
αυτεξούσιον, έχει δικαίωμα ν' αποτινάξη. Αλλά τοιαύτην
απελευθέρωσιν, τοιαύτην κατάλυσιν του Κακού, καθιστάνει
προβληματικήν η αμφιβολία, μήπως κάτι υπάρχει και πέραν του τάφου,
και, εάν υπάρχει, μήπως εις την νέαν εκείνην κατάστασιν ο πόνος
εξακολουθήση να ήναι αχώριστος από την ανθρωπίνην ύπαρξιν. Φοβερά
έννοια! Εις την απαισιοφροσύνην του ο Αμλέτος δεν συλλαμβάνει την
άλλην ζωήν, εάν υπάρχει, άλλως ή ως νέαν φάσιν του Κακού, και διά
τούτο θερμώς εύχεται με το σώμα να συναποθάνη και η ψυχή, προσγελά
εις τον θάνατον, εάν θα ομοιάζη ύπνον ατελεύτητον, ανώδυνον,
στερημένον νέων εμφανίσεων. Ο τρόμος μιας άλλης ζωής, ο οποίος
ενυπάρχει εις την συνείδησιν, θεωρείται από τον Αμλέτον ως αίσθημα
οχληρόν και βλαπτικόν, διότι όχι μόνον αναγκάζει τον άνθρωπον να
υποφέρη τα κακά του κόσμου τούτου, αλλά δεσμεύει και την
ανθρωπίνην αυτεξουσιότητα και γίνεται πρόσκομμα εις τα μεγάλα και
γενναία κατορθώματα·
Έτσ' η συνείδησις δειλούς όλους μας κάμνει,
κ' έτσι το φυσικό της αποφάσεως χρώμα
νεκρόνει ο λογισμός με την χλωμήν θωριά του.
βαθεία τωόντι σκέψις στηριζομένη εις ολόκληρον τον βίον της
ανθρωπότητος, εάν είναι αληθές ότι εις τας μεγάλας μεταβολάς, όσας
ετέλεσεν η ανθρωπίνη αυτοβουλία, ο Θείος Νόμος εσιώπησεν εις την
συνείδησιν, αι θείαι εντολαί ελησμονήθησαν, όπως πραγματοποιηθή
ό,τι κατά τας υπαγορεύσεις του ανθρωπίνου λόγου απαιτούσεν η
ανάγκη της ανορθώσεως του Δικαίου. Αι σκέψεις του προκειμένου
Μονολόγου, αν και φαίνεται να έχουν μόνον καθολικήν έννοιαν, όμως
λαμβάνουν την αφορμήν από την συγκεκριμένην θέσιν του Αμλέτου, εις
τον οποίον η ζωή έγινεν αφόρητος, τυραννική, από την στιγμήν οπού
είδε την διαφθοράν και το έγκλημα ενθρονισμένα εις τα άδυτα της
οικογενείας· αλλά πλέον μισητή θα καταντήση δι' αυτόν η ζωή άμα
βάψη τα χέρια του εις το αίμα, άμα κάμη πράξιν εις την οποίαν διά
λόγον εις αυτόν ανεξήγητον βλέπει τον όλεθρον της ηθικής του
υπάρξεως· όθεν ενώ προαισθάνεται ότι κατόπιν της πράξεως δεν θα
δυνηθή να υπομείνη τον πόνον της καταστάσεώς του και θα αναγκασθή
να εγκαταλείψη ζωήν άσκοπον και ματαίαν, έρχεται ο τρόμος του
αγνώστου της άλλης ζωής και παραλύει την τάσιν του προς την
ενέργειαν, και τούτο είναι νέος λόγος δια να τον σταματήση
έμπροσθεν του βαράθρου της φονικής εκδικήσεως.
12.
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 그리스 · 프로젝트 구텐베르크
『Αμλέτος』
William Shakespeare · 번역 Iakovos Polylas
199,762자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 371,733자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1898년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.