De markiezin, die de vraag maar al te wel verstond, en daar het haar
scheen, dat God haar volgens haar verlangen nu de gunstige gelegenheid
had gegeven om haar opzet te doen blijken, antwoordde den koning en
keerde zich naar hem in trotsche houding: “Neen, Sire, maar de vrouwen,
hoewel zij als de kippen in tooi en rangorde verschillen, zijn hier van
nature evenals elders.” Toen de koning die woorden begrepen had,
doorzag hij al te wel de reden van het gastmaal met kippen en de
beteekenis verborgen in dit antwoord. Hij werd er van overtuigd, dat
aan zulk een dame alle woorden verspild waren en dat geweld hier niet
gebruikt kon worden. Daarom vond hij het wijs zijn slecht ontvangen
hartstocht bij hem te kwader ure ontbrand, tot zijn eigen eer te
beteugelen. Zonder haar verder met opmerkingen te vervolgen, at hij
bevreesd voor haar antwoorden, zonder eenige hoop op succes. Toen het
afgeloopen was, bedankte hij haar voor de bewezen eer en wilde met een
spoedig vertrek zoo gauw mogelijk zijn trouweloos bedoelde komst
herstellen. Hij beval haar Gode aan en begaf zich naar Genua.
ZESDE VERTELLING.
Een oprechte leek straft door een aardige zet de huichelarij van de
monniken.
Toen allen de waardigheid van de markiezin en de aardige kastijding van
den Koning van Frankrijk geprezen hadden, begon Emilia, die naast
Fiametta zat, en naar het de koningin behaagde, vrijmoedig te
vertellen: Ik zal op mijn beurt spreken over een geestig en lofwaardig
woord door een leek gericht tot een gierigen monnik.
Er leefde dan, o waarde jongelieden, nog niet lang geleden in onze stad
een Minderbroeder [14], Inquisiteur van kettersche misdaden, die alles
deed om heilig te schijnen en een hechte liefde te koesteren voor het
christelijk geloof. Maar hij onderzocht even goed wie een volle beurs
had als wien hij verdacht van ongeloof. Daarnaar strevende trof hij
toevallig een man aan, die rijker aan geld was dan aan verstand, en
die, niet door gebrek aan geloof, maar misschien door wijn en
overgroote vroolijkheid verhit, er toe kwam tot zijn dischgenooten
botweg te zeggen, dat hij zulk een goeden wijn had als zelfs Christus
nooit had gedronken. Dit gezegde werd den Inquisiteur overgebracht en
deze wist, dat het vermogen van den schuldige zeer groot was. Met de
grootste gestrengheid viel hij daarom op hem aan met het doel hem een
vreeselijk proces op den hals te schuiven, niet zoozeer met het plan om
zijn ongeloof bij het verhoor te verminderen als wel om diens florijnen
in handen te krijgen. Hij liet hem roepen, en vroeg hem, of het waar
was, wat hem ter ooren was gekomen. De goede man bekende en verklaarde
zijn bedoeling. Hierop antwoordde de zeer heilige en vrome Inquisiteur
van Sint Johannes Goudmond: Je hebt dus Christus voor een drinker
uitgemaakt en een liefhebber van de heilige wijnen, alsof hij een
Cinciglione [15] was, zoo’n soort dronkelap en kroeglooper als jij. En
nu wil je met ootmoedig praten beweren, dat dit niets beteekent. Het is
niet zoo min als het jou schijnt, want je hebt er den brandstapel mee
verdiend, indien we handelden naar onze plicht. Met deze en andere
woorden en het gezicht van een strijder voor het geloof of die man
Epicurus geweest was, welke onsterfelijkheid der zielen ontkent, sprak
hij hem toe. In korten tijd joeg hij hem zulk een vrees aan, dat de
brave man hem met een goede hoeveelheid der genademiddelen van Johannes
Goudmond [16] de handen wou zalven. Dit hielp veel voor de ziekte der
hebzucht van de geestelijken en speciaal voor de Minderbroeders, die
geen geld mogen aanraken, opdat hij barmhartig jegens hem te werk zou
gaan. Die zalving, die zeer krachtig werkt, hoewel Galienus er nergens
in zijn medische werken van spreekt, had zooveel invloed, dat de
brandstapel door die genade verminderde tot het dragen van een
kruisteeken. [17] En alsof hij hem tot een kruistocht wilde noodzaken
gaf hij hem om er mooier uit te zien een geel kruis op zijn zwart goed.
Buitendien hield hij hem na het geld ontvangen te hebben, enkele dagen
bij zich gevangen, en legde hem als straf op, dat hij elken morgen een
mis in Santa Croce moest hooren en ’s middags bij hem moest komen. De
rest van den dag kon hij doen, wat hij wou. Terwijl hij dit stipt deed,
lette hij op een goeden morgen, bij een mis op een evangeliumtekst,
waarin de volgende woorden werden gezongen: U zal honderdvoudig
vergolden worden, en gij zult het eeuwige leven deelachtig worden. Dit
prentte hij stevig in het geheugen en naar het gegeven bevel op het uur
van het tweede ontbijt bij den Inquisiteur gekomen, vond hij hem daar
aan het middagmaal. Deze vroeg hem of hij dien morgen de mis had
gehoord. Hij antwoordde daarop: Ja. Toen hernam de Inquisiteur: Hoorde
je daarin niets, waaraan je zoudt twijfelen of waarover je iets wilde
vragen? Heelemaal niet, hernam de brave kerel, aan niets wat ik hoorde,
twijfel ik, en alles houd ik voor zeker en waar. Maar ik heb één ding
gehoord, dat mij zeer groot medelijden heeft gegeven en zal geven met U
en Uw andere broeders, toen ik dacht aan den slechten toestand, waarin
gij hiernamaals komen zult. Toen sprak de Inquisiteur: Wat was het
woord, dat Uw medelijden met ons opwekte? De goede man antwoordde:
Monseigneur, het was dat woord van het Evangelium, dat zegt: U zal
honderdvoudig vergolden worden en gij zult het eeuwige leven deelachtig
worden. De Inquisiteur zei: Dat is zoo, maar waardoor heeft dat woord U
geroerd? Monseigneur, hernam de goede man, ik zal het U zeggen: sinds
ik hier kom, heb ik elken dag buiten aan arme lieden, dan een, dan twee
groote ketels met soep zien geven, welke men voor de broeders van dit
klooster en voor U van te voren toch als overtollig ter zijde zet.
Daarom, indien men voor elkeen er honderd hiernamaals U teruggeeft, dan
zult gij er zooveel ontvangen, dat gij allen zult moeten verdrinken.
Terwijl de anderen, die aan de tafel van den Inquisiteur zaten, allen
moesten lachen, merkte deze, dat de soep-huichelarij gehekeld werd en
verschoot geheel van kleur en als hij zich niet voor zichzelf geschaamd
had, had hij hem een ander proces op den hals geschoven. Met die grap
waren hij en de andere schelmen zóó geraakt, dat hij in zijn kwade bui
hem beval weg te gaan en niet meer terug te komen.
ZEVENDE VERTELLING.
Bergamino straft op een bedekte manier met een verhaal van
Primasseau en den abt de Cligny een plotse aanval van gierigheid
van monseigneur Cane della Scala. [18]
De bekoorlijkheid van Emilia en haar vertelling bewoog de koningin en
alle anderen om over het nieuwe bijbelsche inzicht van den man met een
kruis gebrandmerkt, te lachen en het te prijzen. Maar toen de lachbui
eindelijk bedaard was, begon Filostrato, aan wien de beurt tot verhalen
kwam, aldus te spreken: Het is een verdienstelijke zaak, waarde dames,
met een teeken dat te brandmerken, wat nooit verandert, maar ook is het
wonderlijk, wanneer iets ongewoons opeens zich voordoet en dan dadelijk
door een boogschutter wordt geraakt. Het verdorven en liederlijke leven
van de geestelijken, vaak een vast bewijs van voortdurende slechtheid,
geeft gemakkelijk genoeg stof tot spreken. Die brave man deed goed,
omdat hij den Inquisiteur en de huichelachtige weldadigheid der
broeders geeselde, wien het goed dunkte die gift aan de armen te
schenken, welke zij net zoo goed aan een zwijn hadden kunnen geven of
weg smijten. Maar ik acht den man nog meer te prijzen, van welke ik
moet spreken, wanneer ik hierbij aan de voorgaande vertelling denk.
Deze heer, Cane della Scala, een best man, werd voor een plotseling
opwellende gierigheid gestraft met een verhaal, dat zoowel op hem als
op anderen sloeg, namelijk dit:
Gelijk de faam door de heele wereld het doet hooren, was die heer Cane
della Scala, die in vele dingen zeer fortuinlijk was, een der meest
geziene en vrijgevigste lieden, die men sinds Keizer Frederik de Tweede
in Italië kende. Hij had het plan opgevat voor een merkwaardig en
wonderbaar feest in Verona. Toen er vele lieden uit alle streken waren
bijeengekomen en zeer velen van het hof van allerlei rang, zag hij (wat
de reden er ook van zij) ineens van het feest af; ten deele onthaalde
hij nog, die gekomen waren en liet ze weer heengaan. Slechts een,
Bergamino genaamd, een man van wiens sierlijkheid en vaardigheid in het
spreken men zich geen denkbeeld kon vormen zonder hem te hooren, bleef
achter zonder iets te krijgen of verlof tot heengaan te ontvangen, en
hoopte dat het feest nog zou plaats hebben en dat hij er nog bij zou
noodig zijn. Maar monseigneur Cane wist, dat al wat men Bergamino gaf,
net zoo goed in het vuur kon worden gegooid. Toch liet hij hem er niets
van blijken door woord of daad. Bergamino, die na eenige dagen
bemerkte, dat hij noch genoodigd noch gevraagd werd voor de zaak,
waartoe hij gekomen was en die bovendien in het logement met zijn
paarden en zijn knechts zijn geld verteerde, begon misnoegd te worden.
Maar toch wachtte hij af, daar het hem nog niet goed scheen te
vertrekken. Hij had drie kostbare kleedingstukken meegebracht, die hem
door andere heeren gegeven waren om met eere op dat feest te
verschijnen. Toen zijn waard betaling vroeg, gaf hij hem eerst één
kleedingstuk, en toen besloot hij, indien hij nog langer bij zijn waard
zou logeeren, hem het tweede te geven. Daarna begon hij op kosten van
het derde geld te verteren, bereid nòg zoo lang te blijven als dat
toereikend was.
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 네덜란드 · 프로젝트 구텐베르크
『De Decamerone van Boccaccio』
Giovanni Boccaccio · 번역 J. K. (Jacques Karel) Rensburg
196,395자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 1,542,430자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1943년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.