Ik zelf voelde aandrang om tusschen zooveel ellende te gaan zwerven en
nu wil ik achterwege laten, wat ik gerust weglaten kan. Ik zeg dan,
dat, terwijl onze stad in dien toestand was, bijna leeg van bewoners,
(gelijk ik later van een betrouwbaar persoon vernam) toevallig in de
eerbiedwaardige kerk van Santa Maria Novella op een Dinsdagmorgen zeven
jonge dames bijeen kwamen, toen er haast niemand anders was en nadat
zij den heiligen dienst er gehoord hadden in rouwgewaad, gelijk in die
omstandigheden vereischt werd. Allen waren aan elkaar verbonden door
vriendschap, nabuurschap of verwantschap en geen een was er ouder dan
achtentwintig of jonger dan achttien; elk van hen was ontwikkeld, van
edel bloed, mooi gevormd, rijk van kleederdracht en van fatsoenlijk
uiterlijk. Het is mij niet veroorloofd hun ware namen te melden, indien
de reden althans gegrond is. Ik wil dit niet, opdat zij over de dingen,
die volgen en die door hen verhaald en gehoord zijn, in de toekomst
zich niet hoeven te schamen. Want de wetten op de vermaken zijn thans
wat streng, en waren toen door de bovenvermelde oorzaken niet slechts
voor hun leeftijd maar ook voor een veel rijperen zeer zacht. Ook wil
ik aan nijdigaards geen gelegenheid geven, die gereed zijn ieder
fatsoenlijk leven te bezoedelen, door eenigerlei daad de eerbaarheid
der waardige dames te verkleinen met schadelijke praatjes. En opdat
ieder later zonder verwarring kan begrijpen, wat elk van hen hun
vertelde, ben ik van plan door namen, die met hun hoedanigheid of
geheel of ten deele overeenkomen, ze aan te duiden. Aldus zullen wij
niet zonder reden de eerste en de oudste Pampinea noemen, en de tweede
Fiammetta, de derde Filomena, de vierde Emilia, en wij zullen Lauretta
als de vijfde aanduiden en de zesde zullen wij Neifila en de laatste
Elisa noemen. Dezen, die nog geen besluit hadden genomen, maar
toevallig in een deel der kerk bijeen waren gekomen en als in een kring
zich geplaatst hadden om te zitten, begonnen na heel wat zuchten en
nadat zij het prevelen van paternosters hadden gestaakt, met elkaar te
redeneeren over den aard der vele en verschillende tijdsomstandigheden
en na eenige oogenblikken, toen de anderen zwegen, begon Pampinea aldus
te spreken:
Mijn lieve donna’s, gij kunt als ik meermalen gehoord hebben, dat
niemand kwaad doet, die goed zijn verstand gebruikt. Het is natuurlijk
van iedereen, bij wat er op deze aarde gebeurt, zooveel mogelijk zijn
leven te sterken en te behouden en te verdedigen. Men geeft dit zelfs
zoover toe, dat het een enkele maal al is voorgekomen, dat zonder
eenige schuld menschen om dit te behouden elkaar hebben gedood. En
indien de wetten dit veroorloven, in wier betrachting het voor ieder
sterveling goed is te leven, hoeveel te meer zonder iemand te hinderen
is het voor ons en ieder ander niet zedelijk voor het behoud van ons
leven die middelen te kiezen, welke in ons vermogen zijn? Ieder
oogenblik, dat ik onze wijze van doen van dezen morgen beschouw en ook
die van vroeger en bedenk, hoedanige en welke onze redeneeringen zijn,
begrijp ik—en gij kunt het eveneens begrijpen,—dat ieder van ons aan
zich zelf moet twijfelen: en dit nog verwondert mij niet, maar sterk
verbaast mij (in aanmerking nemend, dat wij alle vrouwelijk gevoel
hebben), dat wij zelf niet bemerken eigenlijk ieder voorbehoedmiddel te
vreezen. Wij blijven hier, naar het mij schijnt niet anders dan om er
de geheel vrijwillige en noodzakelijke getuigen van te zijn hoeveel
dooden hier ten grave worden gedragen en om te hooren of de broeders
van hier binnen, van welke het aantal haast tot nul is geworden, op de
verplichte uren hun dienst afzingen, of om aan ieder, die hier
verschijnt, onzen rang en de grootte van onze ellende te doen zien.
Ook: indien wij van hier weggaan, of de lijken of de zieken van buiten
zien vervoerd worden of hen aanschouwen, die het gezag der publieke
wetten vroeger tot ballingschap dwong voor hun misdaden, en die daar
als ’t ware mee spotten, dewijl zij gewaar worden, dat de uitvoerders
daarvan dood of ziek zijn en met weerzinwekkende brutaliteit het
grondgebied afloopen of het schuim der stad, dat op ons bloed verhit is
en zich doodgravers noemt en om ons te beleedigen paard rijdt en overal
rondgaande met gemeene liedjes onzen trots kwetst. Wij hooren hier
niets anders dan: die zijn dood en de anderen zijn er om te sterven,
en, indien er iemand in staat zou zijn om ze te hooren, zouden wij
overal droevige klachten vernemen. Indien wij naar onze huizen
terugkeeren (ik weet niet of u gebeurt, wat mij overkomt) ontstel ik
bij de gedachte van een groot gezin er niemand te vinden dan mijn
knecht en ik voel al mijn haren te berge rijzen, en het schijnt mij,
dat, waar ik er ga of sta, ik er hun schimmen zie en zij mij
verschrikken en niet met de gewone herinnering, die ik van hen pleeg te
hebben, maar met een afschuwelijk uiterlijk, niet begrijpend, wat hen
zoo deed veranderen. Daarom schijnt het mij niet goed zoowel hier als
hier buiten of thuis te blijven, en het komt mij nog meer zoo voor van
ons dan van iemand, die geen toevluchtsoord heeft en die daarheen niet
gaan kàn als wij, die er wel een hebben, en die tòch hier gebleven
zijn. Ik heb meermaals gezien en gehoord, (indien er toch enkelen zoo
zijn) dat deze zonder eenig onderscheid te maken tusschen fatsoenlijke
en onfatsoenlijke dingen, dat doen, wat de begeerte hen ingeeft, zoowel
alleen als in gezelschap en bij dag als bij nacht wat hun het best
bevalt. En niet slechts de wereldsche lieden maar ook de in kloosters
afgezonderden, die zich zelf wijs maken, dat goed is, wat hun bevalt en
slechts aan de anderen mishaagt, denken zich op die wijze te bevrijden,
nadat zij de gehoorzaamheid aan de regels verbroken hebben, zich aan de
lusten des vleesches hebben overgegeven; en ze zijn wulpsch geworden en
wellustig. Indien (wat duidelijk blijkt) dit zoo is, wat zullen wij
hier dan doen? Waarop wachten wij? Wat denken wij? Waarom zullen wij
voor ons heil trager en langzamer zijn dan het geheele overig deel van
de burgers? Achten wij ons minder goed dan al de anderen? Of gelooven
wij, dat ons leven met een sterker keten aan ons lichaam is gebonden
dan dat bij anderen zoo is en in die mate, dat wij er in ’t geheel geen
zorg voor behoeven te dragen, die de macht schenkt het te verdedigen?
Wij dwalen, wij zijn bedrogen: hoe groot is onze overmoed, indien wij
dit onderstellen? Zooveel keeren als wij ons zouden herinneren
hoedanige en welke de jongelieden en de meisjes geweest zijn, die door
deze wreede pest bezweken, zouden wij daarin een zeer overtuigend
argument vinden. En opdat wij door domheid of traagheid daartoe niet
vervallen, waaruit wij gelukkig op eenigerlei wijze, als we het maar
willen, kunnen ontsnappen (ik weet niet of u dit zoo zal voor komen als
aan mij), zou ik het opperbest gedaan achten, dat wij uit dit gebied
vertrekken zóó als we hier bij elkaar zijn, gelijk wij vele malen al
hebben gedaan en plegen te doen. Laten wij als de dood de slechte
voorbeelden hier ontvluchten en met eere naar onze buitenplaatsen in de
provincie gaan, met welke ieder van ons rijkelijk bedeeld is, om daar
te blijven en opdat wij daar die feestelijkheid, die vreugde, dat
genoegen smaken, wat wij kunnen zonder met eenige daad de grens van wat
betaamt, te overschrijden. Daar hoort men de vogeltjes zingen; daar
zullen wij de heuvels en de velden zien groenen en de akkers van graan
zien golven gelijk de zee en van boomen op wel duizend manieren. En de
hemel ziet men er ruimer, die, hoewel hij vertoornd is, daarom er niet
zijn eeuwige schoonheden verbergt, welke daar veel heerlijker zijn om
te aanschouwen dan de verlaten muren van onze stad. Daar is de lucht
veel frisscher dan hier en de dingen, thans noodig om te leven zijn er
in grooter overvloed en het verdriet is er minder. En wel, omdat,
hoewel daar de boeren sterven als hier de burgers, de rouw er minder
is, waar de huizen en de bewoners zooveel meer verspreid zijn dan in de
stad. En anderzijds hier, zoo ik goed zie, verlaten wij niemand, zoo,
dat zelfs wij eerder kunnen zeggen in waarheid hier verlaten te zijn,
omdat de onzen hetzij stervend hetzij den dood ontvluchtend, alsof wij
de hunnen niet waren, ons in al dien rouw hebben achtergelaten. Er kan
dus geen enkel verwijt op ons vallen, indien wij dien raad volgen en
zoo niet, dan zou smart en verdriet en misschien de dood ons kunnen
verrassen. En daarom, wanneer het u goed dunkt, geloof ik, dat wij door
onze bedienden mee te nemen en die met de benoodigdheden te laten
volgen heden ginds, morgen elders en door die vroolijkheid en
feestelijkheid te genieten, die deze tijd kan verschaffen, wel doen,
wat goed is om gedaan te worden en door zoo te blijven handelen, tot
wij zien (indien wij niet van te voren door den dood worden
achterhaald), wat eindelijk de hemel na deze omstandigheden voor ons
bewaart. Ik herinner U er aan, dat hij ons niet zoozeer verbiedt op
eerzame wijze heen te gaan, als wel aan de anderen om voor een groot
deel op schandelijke wijze hier te blijven.
Toen de andere donna’s Pampinea gehoord hadden, prezen zij niet alleen
haar raad, maar verlangend dien te volgen waren zij al begonnen onder
elkaar afzonderlijk op die wijze te praten, zoodat zij hierop van hun
zetels zich verheffend als het ware hand in hand op weg wilden gaan.
Maar Filomena, die de voorzichtigste was, zei: Dames, hoewel het betoog
door Pampinea op uitstekende wijze is uiteengezet, is het toch niet
goed heen te gaan gelijk zij beweert, dat gij moet doen. Ik herinner u
er aan, dat wij alle vrouwen zijn en er is er geen hier zulk een kind,
dat zij wel kan weten, hoe de vrouwen te samen verstandig zijn, en dat
zij toch niet zonder het overleg van een enkelen man kunnen handelen.
Wij zijn bewegelijk, weerbarstig, ergdenkend, kleingeestig en
bangelijk; daarom betwijfel ik zeer of ons gezelschap niet te spoedig,
indien wij geen anderen gids dan den onze nemen, uiteen gaat en met
minder eer dan hier vereischte is. En daarom is het goed zich hierbij
te bezinnen, voor wij beginnen. Toen sprak Elisa: Inderdaad zijn de
mannen het hoofd der vrouwen en zonder hun leiding komt slechts zelden
een werk van ons tot een lofwaardig einde; maar hoe kunnen wij ons die
mannen verschaffen? Ieder onzer weet, dat de meesten dood zijn en dat
de anderen, die zijn blijven leven, deze hier en gene daar in
verschillende groepen—zonder dat wij weten waarheen—dat ontvlieden, wat
ook wij ontwijken en het uitnoodigen van onbekenden zou niet eerbaar
zijn. Daarom, als wij tot onze redding ze willen volgen, is het noodig
een middel te vinden, waardoor wij zoo onze zaken regelen, dat ons,
waar wij voor ons genoegen of onze rust heengaan, geen verdriet of
schandaal volgt.
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 네덜란드 · 프로젝트 구텐베르크
『De Decamerone van Boccaccio』
Giovanni Boccaccio · 번역 J. K. (Jacques Karel) Rensburg
196,395자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 1,542,430자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1943년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.