Sinjeur Ciappelletto [6] bedriegt een vromen monnik met een valsche
biecht en sterft en na gedurende zijn leven een slechte kerel
geweest te zijn, wordt hij na den dood als een heilige bekend en
San Ciappelletto genoemd.
Het is een uitgemaakte zaak, liefste donna’s, dat de mensch van elk
ding, dat hij doet, de oorzaak toeschrijft aan den bewonderenswaardigen
en heiligen naam van Hem, die van alles de Schepper was. Daarom, nu ik
als de eerste met ons vertellen een begin moet maken, ben ik van plan
aan te vangen met een van Zijn wonderlijke werken, opdat, wanneer gij
dit hebt gehoord, de hoop in Hem zich als in een onwrikbaar iets
versterkt en Zijn naam steeds door ons geprezen zij. Het is duidelijk,
omdat de wereldsche zaken allen voorbijgaande en eindig zijn, dat ze
ook in zichzelf en buiten zichzelf vol verdriet en angst en moeite zijn
en aan eindelooze gevaren blootstellen, welke in geen geval wij, die
hierin betrokken leven en er een deel van vormen, noch kunnen verduren
noch overwinnen, indien niet de bijzondere genade Gods en diens
wijsheid er zich toe leende. Wij kunnen niet gelooven, dat dit voor ons
en in ons uit eenige verdienste ontstaat, maar dat dit uit Zijn eigen
goedheid voortkomt, doordrongen van de gebeden van hen, die—gelijk
wij—stervelingen waren en die bij hun leven Zijn geboden volgend, thans
met hem onsterfelijk en gelukzalig zijn geworden. Aan hen dragen wij
zelf, als aan pleitbezorgers door ervaring bekend met onze zwakheid, de
zaken, die ons geschikt lijken op, misschien omdat wij zelf niet moedig
genoeg zijn onze gebeden te brengen onder het oog van zulk een Rechter.
En laten wij nog meer van Hem opmerken, die jegens ons vol vrome
welwillendheid is, dat het ons misschien dan overkomt, daar hij de
scherpte van het sterfelijk oog niet in de geheimen van den goddelijken
geest kan inwijden, dat wij, bedrogen door onze meening, Hem van te
voren tot pleitbezorger maken van een soort gedachte, welke door dien
geest met eeuwige ballingschap is afgewezen. En toch verhoort hij, voor
wien niets verborgen is en die meer let op de reinheid der bedoeling
van den smeekende dan op zijn onwetendheid of op het afkeurenswaardige
van zijn verlangen, hen die tot Hem bidden, alsof die onder zijn
aanblik zalig waren. Dit zal duidelijk blijken uit de geschiedenis, die
ik ga verhalen; duidelijk zeg ik, niet Gods oordeel, maar dat wat de
meening der menschen is.
Men vertelt dan, dat toen Musciatto Franzesi [7] van een zeer rijk en
groot koopman ridder was geworden en met Charles Sansterre, den broeder
van den koning van Frankrijk naar Toscane moest komen, ontboden en tot
gaan bewogen door paus Bonifacius, hij zijn gelden, gelijk vaak met die
der kooplieden het geval is, hier en daar in veel credietbrieven had
omgezet en ze niet gemakkelijk kon innen; hij dacht dit aan meerdere
personen op te dragen en vond voor alles een middel; alleen bleef hij
in twijfel wien hij voldoende kon vertrouwen om die van verschillende
Bourgondiërs los te krijgen. De reden van dien twijfel was, dat hij
wist, dat de Bourgondiërs twistzieke lieden van slecht soort en kwade
trouw waren en er schoot hem niemand te binnen van zoo groote slimheid,
dat hij er op aan kon, dat die er aan gewaagd was. Toen hij daarover
lang genoeg had gepeinsd, dacht hij aan een zekeren sinjeur Ciapperello
uit Prato, die dikwijls in zijn huis te Parijs verscheen. Daar de
Franschen van hem, omdat hij klein van persoon was en zeer net van
uiterlijk, niet begrepen, wat Cepparello wou zeggen, en geloofden, dat
hij zich Chapelet noemde,—dat is krans in hun taal—gaven zij hem, daar
hij klein was, gelijk wij zeiden, niet den naam van Cappello maar
Ciappelletto en als Ciappelletto werd hij overal bekend, daar weinigen
slechts hem als sinjeur Ciapperello kenden.
Die Ciappelletto had de volgende levenswijze: hij was notaris, maar hij
zou zich geweldig geschaamd hebben, wanneer hij onder zijn acten,
(waarvan hij er slechts weinig opmaakte) een anders dan valsch zou
geweest zijn; hiervan maakte hij er zooveel als verlangd werd en hij
gaf die liever voor niets dan een echte, die goed werd betaald. Hij
legde met het grootste plezier valsche eeden af, gevraagd of niet en
daar men in dien tijd in Frankrijk sterk op een eed vertrouwde, en hij
er niet om gaf ze valsch af te leggen, won hij te kwader trouw zooveel
processen als waar in hij geroepen werd onder eede de waarheid te
spreken. Hij had er buitengewoon veel genoegen in en hij legde er zich
sterk op toe om tusschen vrienden en bloedverwanten en welke andere
personen ook, haat en vijandschap en schandalen te doen ontstaan, en
hoe erger kwaad hij er uit zag volgen, hoe meer plezier hij er in had.
Werd hij gevraagd voor een moord of eenige andere misdaad dan, zonder
ooit te weigeren, nam hij er gaarne aandeel in; hij liet er zich best
voor vinden met eigen handen meermalen menschen te wonden en te dooden.
Hij was een groot lasteraar van God en de heiligen en bij de nietigste
zaak vloekte hij. Nooit ging hij naar de kerk en hij smaadde al haar
sacramenten met afschuwelijke taal als booze dingen; daarentegen had
hij de gewoonte naar kroegen en andere slechte plaatsen te gaan. Hij
hield net zooveel van de vrouwen als de honden van een stok; hij gaf
zich meer dan eenig ander treurig soort man aan tegennatuurlijke zonde
over; hij pleegde roof met hetzelfde gevoelen, waarmee een vroom man
geofferd zou hebben; hij was een vreeselijke vreter en zuiplap telkens,
als een of andere keer hem iets hinderde, en een speler en een valsche
dobbelaar. Waarom ik in zooveel woorden over hem uitwijd? Omdat hij de
grootste schoelje was, die ooit werd geboren. De macht en den rang van
messire Musciatto steunden zijn boosheid langen tijd, waardoor hij
menigmaal zoowel ook door particulieren, die hij dikwijls genoeg
beleedigde als door het hof, hetwelk hij het altijd deed, gevreesd
werd.
Toen die sinjeur Cepparello in de gedachten kwam van messire Musciatto,
die zijn leven uitstekend kende, meende genoemde heer Musciatto, dat
deze de ware was, welke de slechte gezindheid der Bourgondiërs
vereischte; daarom liet hij hem roepen en sprak hem aldus toe: Sinjeur
Ciappelletto, gelijk gij weet, wil ik mij van hier geheel terugtrekken
en daar ik onder anderen met de Bourgondiërs heb te maken, zeer
oneerlijke lui, weet ik niemand door wien ik beter het mijne kan laten
opeischen bij hun dan u en omdat u op het oogenblik niets anders doet
dan waar ik plan heb u toe te gebruiken, ben ik van zins u den gunst
van het hof te verschaffen en u dat aandeel te geven van wat gij int,
wat we overeenkomen. Ser Ciappelletto, die niets om handen had en met
wereldsch goed slecht bedeeld was en die zich zag ontgaan, wat hem lang
tot steun en toevlucht was geweest, overlegde bij zich zelf zonder
eenig uitstel, door nood gedwongen en zeide, dat hij heel graag wilde.
Hierna, toen ze het samen eens werden, sinjeur Ciappelletto de
bescherming en gunstige brieven van den koning ontving en messire
Musciatto vertrokken was, ging hij naar Bourgondië, waar haast niemand
hem kende. Daar begon hij, tegen zijn natuur, op goedaardige en
vriendelijke manier die schulden te innen en deed, alsof hij gekomen
was om tot het uiterste het twisten te verhinderen. Terwijl hij zoo
handelde en verblijf hield in het huis van twee broeders uit Florence,
die op woeker leenden en hem uit vriendschap voor den heer Musciatto
goed ontvingen, wilde het geval, dat hij ziek werd, waarop de twee
broeders doktoren lieten komen en oppassers, die hem zouden bijstaan en
alles wat voor zijn gezondheid goed was lieten halen. Maar alle hulp
was ijdel, omdat de goede man, die al oud was en die losbandig had
geleefd, naar de doktoren zeiden, van dag tot dag van kwaad tot erger
verviel als een doodelijk zieke en daarover waren de gebroeders zeer
treurig. Op een goeden dag, dicht genoeg bij de kamer, waar ser
Ciappelletto ziek lag, begonnen zij aldus met elkaar te spreken: Wat
zullen we, zei de een tot den ander, met hem doen? Wij hebben van zijn
toestand de ongunstigste gegevens; daarom zou het schande en een teeken
van weinig verstand zijn hem zoo ziek uit ons huis te sturen, nadat de
menschen zouden zien, dat wij hem eerst hebben ontvangen en daarna zoo
zorgzaam hebben laten bedienen en genezen en dat wij hem nu, zonder dat
hij iets tot ons ongenoegen deed, opeens uit ons huis en doodziek
zouden wegzenden. Aan den anderen kant is het zoo’n gemeene kerel
geweest, dat hij niet zal willen biechten, noch eenig sacrament van de
Kerk zal willen aannemen, en als hij zonder biecht sterft, zal geen
enkele kerk zijn lichaam willen opnemen en hij daarna als een hond in
kuilen worden gegooid. Als hij toch biecht, zijn zijn zonden zoo
talrijk en zoo erg, dat hetzelfde er van zal komen, omdat noch monnik
noch priester hem zal willen of kunnen absolutie geven; zoo, niet
gezuiverd, zal hij toch in een kuil worden geworpen. Indien dit
gebeurt, zal het volk van deze streek zoowel omdat ons vak hun zeer
gemeen schijnt en zij er den ganschen dag kwaad van spreken als omdat
zij lust hebben ons te berooven, dit ziende, zich tot een opstootje
verheffen en schreeuwen: Die Lombardische [8] honden, die geen een kerk
wil begraven, mag men hier niet langer dulden, en zij zullen op onze
huizen toe loopen en wellicht, zullen zij hier niet alleen ons goed
rooven, maar de personen, bij wien wij in een slecht daglicht staan,
zullen ons vermoorden, als hij sterft. Ser Ciappelletto, die, gelijk
wij zeiden, dichtbij lag, waar zij redeneerden, had een fijn gehoor,
gelijk we dat dikwijls bij zieken zien, en vernam, wat die van hem
zeiden. Hij liet ze tot zich roepen en zeide hen: Ik wil niet, dat gij
op eenigerlei manier voor mij angst hebt, noch dat gij vrees hebt door
mij voor de minste schade; ik heb opgevangen, wat gij over mij te
zeggen hadt, en ik ben er zeker van, dat dit zou kunnen gebeuren gelijk
gij zegt, als het noodzakelijk was, wat gij meent; maar het zal anders
gaan. Ik heb God den Heere zoo zeer beleedigd in mijn leven, dat door
het bij mijn sterven nog eens te doen, dit niets meer of minder zal
beteekenen. En daarom doet uw best bij mij een heilige en waardige
broeder te doen komen, de beste, dien gij kunt krijgen en die er te
vinden is. Laat mij gaan, die flink uw zaken en de mijnen zal in orde
brengen, zoodat alles goed afloopt en gij tevreden zult zijn. Hoewel de
twee broeders er niet veel hoop op hadden, gingen zij toch er op uit
naar een monniksorde en verzochten om een heiligen en wijzen man, die
een Lombardiër de biecht wilde afnemen, welke in hun huis ziek lag. Hun
werd een oude broeder meegegeven, van een heilig en goed leven, een
groot schriftgeleerde en zeer eerwaardig, voor welke de burgers de
grootste en bijzondere eerbied hadden; zij begeleidden hem. Toen hij in
de kamer kwam, waar ser Ciappelletto lag en zich naast hem had
neergezet, begon hij hem eerst zachtmoedig te troosten en daarna vroeg
hij hem hoe lang geleden hij eertijds gebiecht had. Hierop antwoordde
ser Ciappelletto, die nog nooit had gebiecht: Mijn vader, ik ben gewoon
eens in de week op zijn minst te biechten, hoewel er genoeg weken zijn,
dat ik het meer doe: het is waar, dat ik, sinds ik ziek werd, acht
dagen geleden, niet biechtte; zoo groot is de stoornis, die de ziekte
bij mij heeft veroorzaakt. Toen zeide de broeder: “Mijn zoon, gij hebt
wel gedaan en zoo moet gij voortaan blijven doen. Ik zie wel, daar gij
dikwijls biecht, dat ik weinig zal te hooren en te vragen hebben.” Ser
Ciappelletto zeide: “Heer broeder, spreek zoo niet, ik biechtte nooit
zooveel en zoo dikwijls, dat ik ooit in het algemeen al mijn zonden kon
biechten, die ik mij mocht herinneren van af mijn geboorte tot aan den
dag van deze biecht, en daarom bid ik, mijn goede vader, dat gij mij
alles zoo nauwkeurig zult afvragen alsof ik nog nooit gebiecht had en
let er niet op, dat ik ziek werd, want ik wil liever het vleesch
pijnigen dan dat ik door dit te bevredigen, schade zou doen aan mijn
ziel, die mijn Verlosser met zijn dierbaa
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 네덜란드 · 프로젝트 구텐베르크
『De Decamerone van Boccaccio』
Giovanni Boccaccio · 번역 J. K. (Jacques Karel) Rensburg
196,395자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 1,542,430자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1943년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.