Met deze woorden reikte hij het bekken aan Don Quichot over, die
het terstond op zijn hoofd zette en omdraaide, om het vizier te
vinden. Wijl dit er nu niet was, vond hij het ook niet en zeide:
"Die held Mambrino moet een geweldig dik en groot hoofd hebben! Jammer
maar, dat de helft van den helm ontbreekt!"
Toen Sancho Panza zag, dat zijn meester nog altijd hardnekkig bij
zijne verbeelding bleef, kon hij toch onmogelijk het lachen laten en
proestte het hardop uit.
"Waarom lacht gij?" vroeg Don Quichot dadelijk.
"Ei," antwoordde de schildknaap, "ik lach, als ik mij den dikken kop
voorstel, die onder dat barbiersbekken moet gezeten hebben."
"Sancho, gij spreekt onverstandig!" zeide de ridder op berispenden
toon. "Ik wil u zeggen, hoe ik over dit wapenstuk denk. Stellig zeker
is de helm eens door een of ander toeval in de handen van een mensch
gekomen, die er den prijs niet van wist te waardeeren en, zonder te
weten wat hij deed, de helft er van smolt, om er geld van te maken,
maar de andere helft tot een ding misvormde, dat misschien wel wat
op een barbiersbekken lijkt. Dat zal mij echter niet beletten hem in
eere te houden, en zoodra wij bij eene smederij komen, wil ik hem zoo
laten opknappen, dat hij zelfs den krijgshelm zal overtreffen, dien
Vulcanus, de god der smeden, voor Mars, den oorlogsgod, vervaardigd
heeft. Tot zoo lang wil ik hem dragen, gelijk hij is; want in allen
gevalle is hij beter dan in 't geheel niets en kan hij mij desnoods
tegen een steenworp dekken."
"Als die maar niet uit een slinger komt," merkte Sancho spotachtig
aan. "Maar wat moet nu met het beest gebeuren, dat uw edelheid voor
een appelschimmel gelieft te houden? Het is niet te denken, dat de
eigenaar er van terugkomt, en, bij mijn baard, het is zoo kloek en
krachtig, dat het mij bevallen zou, zelfs als 't mijn eigendom was."
"Gij moogt het u niet toeëigenen," antwoordde Don Quichot. "Het zou
onedel zijn, een overwonnene te berooven. Laat daarom den appelschimmel
stilletjes staan."
"Nu, als ik hem niet met huid en haar mag nemen, wil ik toch zijn
zadeltuig voor mijn dier meepakken," mompelde Sancho Panza en ging
dadelijk tot dezen ruil over, zonder dat zijn gestrenge meester
daar iets tegen inbracht. Hij knapte nu zijn eigen ezel netjes op,
zoodat hij er tienmaal fraaier dan vroeger uitzag, en volgde toen
op een sukkeldrafje zijn heer, die reeds een tamelijk eind vooruit
was. Rustig trokken zij nu met elkaar voort en lieten aan Rocinante
over zijn eigen weg te zoeken. Rocinante bleef op den grooten rijweg,
zeker omdat die hem de gemakkelijkste toescheen.
HOOFDSTUK X.
HOE DON QUICHOT EENIGE ONGELUKKIGEN IN VRIJHEID STELT EN WAT HEM
VERDER OVERKOMT.
Ongeveer een uur waren onze beide helden, in vertrouwelijke gesprekken
verdiept, huns weegs getrokken, toen Don Quichot toevallig zijne
oogen opsloeg en van verre twaalf menschen zag aankomen, die aan
handen en voeten met ijzeren kettingen geboeid schenen. Twee mannen
met geweer en twee anderen met pieken en sabels gewapend gingen te
voet bij hen aan. Hij maakte daar Sancho opmerkzaam op, en deze zeide:
"Het is een koppel galeislaven, die tot dwangdienst voor den koning
naar de haven worden geleid."
"Wat, tot dwangdienst?" riep Don Quichot verontwaardigd uit. "Doet
de koning zelf zijnen onderdanen dwang en geweld aan?"
"Dat zeg ik niet," sprak Sancho. "Die menschen zijn boosdoeners,
die tot straf voor hunne misdaden tot de galeien veroordeeld zijn."
"In allen gevalle gaan zij dus niet uit vrije verkiezing, maar
gedwongen daarheen?"
"Ja, zoo is het," zeide Sancho.
"Welaan, ik zal mijn plicht doen en den ongelukkigen hulp en bijstand
verleenen," sprak Don Quichot.
"Maar in 's hemels naam, bedenk toch, edele heer, dat de gerechtigheid,
en dus in zeker opzicht de koning zelf, die menschen tot hunne straf
heeft veroordeeld," riep Sancho angstig.
Don Quichot luisterde niet naar deze verstandige voorstelling,
en de koppel galeiboeven kwam nader. De ridder wendde zich tot de
wachters en verzocht die in beleefde bewoordingen wel zoo goed te
willen zijn, de redenen op te geven, waarom zij die arme menschen
geboeid meesleepten. Een der wachters antwoordde kortaf, dat het
schelmen en gauwdieven waren, die naar de haven werden gebracht,
en dat hij daar verder zijn nieuwsgierigen neus niet in had te steken.
Dit onheusche antwoord verdroot den dolenden held in hooge mate; maar
toch hield hij zich nog in en vroeg beleefd: "Niettegenstaande dat
wensch ik van ieder dezer menschen in het bijzonder de oorzaak van
zijn ongeluk te vernemen, en ik hoop en vertrouw, dat gij, heeren,
mij daarin niet hinderlijk zult zijn."
Lachend werd hem de gevraagde vergunning gegeven, en Don Quichot vroeg
den eersten den besten van den troep, hoe hij in zijn ongelukkigen
toestand was geraakt.
"Dat moogt gij gerust weten," antwoordde de kerel. "Kijk, ik was op
een mand met schoon linnen verliefd geraakt en hield die zoo stevig
gepakt, dat ik haar eerst losliet, toen de strenge hand van de politie
mij daartoe dwong. Zij hielden mij vast, gaven mij een goed getelde
honderd op den rug en nu brengen ze mij naar de galeien, om mij daar
drie jaren lang vrij kost en logies te geven."
"En waarom zijt gij geboeid, vriend?" vroeg Don Quichot aan den
tweeden uit den troep.
"Omdat ik een paar schapen heb gestolen en stom genoeg was schuld te
bekennen. Dat was ezelachtig dom van mij; want ik had evengoed Neen
kunnen zeggen."
"Dat is waar," zeide Don Quichot en vroeg den derden naar zijn
vergrijp.
"Ik moet naar de galeien, omdat mij tien dukaten te kort kwamen,
juist toen ik die noodig had," antwoordde de schelm.
Don Quichot vroeg verder, tot hij bij den laatsten van het edele
gezelschap kwam. Dit was een kloek, knap man van om de dertig jaren,
die geen ander gebrek had, dan dat hij wat heel erg scheel zag. Zijne
boeien waren veel zwaarder dan die der overigen, en op zijne navraag
vernam de ridder, dat hij wegens vele en zware misdaden tot levenslange
galeistraf was veroordeeld. Hij heette Gines van Pasamonte en stond
als de ergste en sluwste gauwdief van geheel Spanje te boek.
Nadat de edele ridder zoo van alles, wat hij weten wou, nauwkeurig
onderricht was, wendde hij zich weer tot de wachters en zeide:
"Mijne heeren, ik bid u uiterst beleefd deze arme menschen zonder
verwijl van hunne boeien te ontdoen en hen vrij en ongehinderd te laten
gaan, waarheen 't hun goeddunkt. Zij hebben zich wel aan eenige kleine
verkeerdheden schuldig gemaakt, maar daarom kunnen zij nog altijd goede
en brave menschen zijn. Laat hen goedwillig los, zeg ik, of reken er
op, dat ik u daar met deze lans en dit zwaard toe zal dwingen."
De wachters lachten hardop.
"Ge schijnt mij een rare snaak toe!" riep hun aanvoerder. "Maak,
dat je wegkomt, zet je scheerbekken terecht en bemoei je voortaan
niet met dingen, die je geen zier aangaan!"
"Gij vlegel, gij onbeschaamde rekel!" schreeuwde Don Quichot vol
woede, en rende met zooveel geweld op den wachter in, dat deze geen
tijd vond, om zich te weer te stellen, maar terstond op den grond
lag. De lans was hem bijna midden door het lichaam gegaan. Een
oogenblik stonden de overige wachters door deze koene daad als
verbijsterd; maar toen rukten zij hunne zwaarden uit de scheeden,
tastten naar hunne verdere wapens en keerden zich tegen Don Quichot,
die hun aanval met veel koelbloedigheid afwachtte. Niettegenstaande
dit zou het slecht met hem zijn afgeloopen, zoo niet de gevangenen
zich dit plotseling ontstaan tumult hadden ten nutte gemaakt om hunne
boeien te verbreken en zich in vrijheid te stellen. Het gevolg was,
dat de wachters niet recht wisten, waarheen zij zich het eerst wenden
moesten, en zich dus deels tegen Don Quichot verweerden, deels op
de vluchtende gevangenen wierpen, en zoo met verdeelde krachten
weinig konden uitrichten. Sancho maakte onderwijl de zware ketens
van Gines van Pasamonte los. Zoodra deze handen en voeten vrij had,
greep hij sabel en buks van den gevallen wachter op, welke laatste hij,
zonder vuur te geven, nu op dezen dan op genen aanlegde. De dreigende
houding van het geweer boezemde den wachters meer schrik in, dan al
Don Quichots vechtkunst. Toen nu eindelijk de ontboeide gevangenen
hen met een hagelbui van steenen begonnen te overstelpen, wisten zij
geen raad meer en zochten hun eenige en laatste heil in de vlucht.
Hoe blij ook, dat zij hunne piek schuurden, kon Sancho Panza toch
niet zonder bezorgdheid aan de mogelijke gevolgen van dit avontuur
denken. Hij zocht zijn heer aan het verstand te brengen, dat de
wachters ongetwijfeld dadelijk alarm maken, versterking halen en alsdan
de misdadigers vervolgen zouden, waarom het maar het best zou zijn,
dat zij beiden zich stilletjes uit de voeten maakten en de wijk naar
het nabijgelegen gebergte namen.
"Zwijg stil!" voegde Don Quichot hem barsch toe. "Ik weet best,
wat mij in dit roemrijk geval te doen staat."
Hij riep de galeiboeven in zijne nabijheid, deed hen een kring sluiten,
hield eene lange toespraak en verlangde van hen, dat zij zich naar
Toboso begeven en zijne schoone Dulcinea van hunne bevrijding bericht
brengen zouden.
"Hoor, uwe edelheid," gaf Gines van Pasamonte in naam der overigen tot
antwoord, "daar is geen denken aan, want als wij ons niet schielijk
naar al de windstreken verstrooiden, zou men ons al gauw weer bij de
lurven hebben gepakt. Heb overigens dank voor de ons bewezen goede
diensten, en wees hiermee vriendelijk gegroet."
"Hoe is dat, ondankbare snoodaard?" vroeg Don Quichot ten hoogste
verontwaardigd. "Zoo weigert gij dus den heiligen plicht der
dankbaarheid te vervullen? Wacht, man, dan zal ik je toonen, met wien
gij te doen hebt."
Gines van Pasamonte, die al van den beginne had gemerkt, dat het
met het verstand van den edelen ridder niet recht in den haak moest
wezen, wenkte zijne kameraden hem te volgen, en bracht hen een eind
ver achteruit. Van daar, op veiligen afstand, deden de schelmen nu
zulk een dichten regen van steenen op den grootmoedigen ridder en
zijn schildknaap neerkletteren, dat de eerste zich moeielijk met zijn
schild konde dekken, terwijl de laatste in aller ijl achter zijn ezel
wegkroop. De bui duurde voort, tot eenige keisteenen den armen Don
Quichot zoo gevoelig raakten, dat hij in den zadel waggelde en in zijne
kletterende wapenrusting ter aarde stortte. Pas lag hij daar weerloos,
of Gines van Pasamonte was bij hem, rukte hem het scheerbekken
van het hoofd, bracht hem een paar moorddadige houwen toe en sloeg
den zoogenaamden helm bijna in stukken. De overigen trokken hem den
wapenrok, dien hij over het harnas droeg, uit en zouden hem ook zijn
broek hebben ontstolen, indien de stevig vastgegespte dijplaten zijner
rusting hun dat niet hadden belet. Sancho Panza moest insgelijks zijn
bovenkleed afstaan en mocht blij zijn, dat men hem zijn wambuis liet,
waarna de dievenbende zich links en rechts verstrooide, om niet weer
opnieuw in de klauwen der straffende gerechtigheid te geraken.
Don Quichot en Rocinante benevens Sancho en zijn grauwtje bleven alleen
op het slagveld achter. De ezel stond daar als in droefgeestig gepeins
en schudde van tijd tot tijd zijne ooren, alsof 't hem verwonderde,
dat de hagelbui, die ook hem niet weinig pijnlijk getroffen had, nu
toch voorbij was. Rocinante lag bij zijn heer op den grond en stak al
zijne vier pooten in de lucht. Sancho Panza beefde van angst en woede,
en de edele ridder van La Mancha smeekte de wraak des hemels af over
de schelmen en gauwdieven, die hem zoo schandelijk en verregaand
ondankbaar behandeld hadden.
HOOFDSTUK XI.
SANCHO PANZA VERLIEST ZIJN EZEL EN DON QUICHOT SPEELT VOOR GEK.
Toen de edele ridder van La Mancha weer eenigermate van de werking
der zware steenworpen bekomen was, sprak hij:
"Sancho Panza, altijd heb ik gehoord, dat men een nutteloos en
vergeefsch werk doet, als men aan 't gemeene volk weldaden bewijst. Die
schurkachtige gevangenen hebben mij met den snoodsten ondank beloond,
en dit zal ons leeren ons nimmer weer met soortgelijk gespuis in
te laten."
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · 네덜란드 · 프로젝트 구텐베르크
『Don Quichot van La Mancha』
Miguel de Cervantes Saavedra
199,559자 (원문이 길어 앞부분만 · 전체 468,686자) · 저작권 근거: 저작자 모두 1616년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.