Ha, chio plendas kontrau mi, riprochas
Severe por prokrasto de la vengho!
Por kio taugas homo, se la tempon
Li uzas nur por manghi kaj por dormi?
Nenio pli ol bruto! La Kreinto
Al ni kapablon de pensado donis,
Por povi vidi posten kaj antauen,
Li donis al ni saghon ne por tio,
Ke ghi en ni sen uzo pereadu.
Chu mi ghin nomos bruta forgesado?
Chu mi ghin nomos tima dubo, kiu
Tro longe pensas pri la rezultato,--
Pripensemeco tia en si havas
Kvaronon nur de la prudento vera
Kaj tri kvaronojn de malnobla timo.
Por kio mi nun vivas? Por eterne
Nur ripetadi: «Tion chi vi faru»--
Kaj tamen resti sen farado, kiam
Por ghi mi havas kauzon kaj la volon
Kaj forton kaj rimedojn por plenumi!
Kaj chio min instigas! Jen ekzemplo:
Mi vidis nun potencan soldataron,--
Ghin juna princ' kondukas; en gloramo
Li riskas por la duba rezultato
Kuraghe sian vivon, li ne timas
Klopodojn kaj dangherojn,--kaj pro kio?
Pro nuksa shelo! Esti vere granda
Signifas: sin ne movi sen bezono,
Sed ech pro pajlo forte ekbatali,
Se ghin postulas la honor'. Kaj mi?
La morto de la patro, malhonoro
De la patrino, sango kaj prudento
Instigas min,--kaj mi nenion faras!
Kun honto antauvidas mi la morton
De dudek mil soldatoj, kiuj iras
Pro bagatelo, pro fantom' de gloro
Al tombo. Kaj la pec', pro kiu ili
Batalas, ne sufichas ech por doni
Al ili chiuj lokon por batalo
Au por enpreni chiujn mortigotajn!
De nun, ho mia kapo, vi laboru
Nur por la vengho, au ekdormu tute! (Foriras.)
SCENO V
Elsinoro. Chambro en la palaco. La reghino kaj Horacio.
REGHINO
Ne, ne! Ne volas mi kun shi paroli.
HORACIO
Shi forte petas, shia stato estas
Tre kompatinda.
REGHINO
Kion do shi volas?
HORACIO
Shi chiam pri la patro nur parolas;
Shi diras, ke la mond' estas kruela;
Shi ghemas kaj la bruston al si batas;
Shin bagatel' chagrenas; shi parolas
Delire kaj sen ia klara senco,
Kaj tamen shiaj vortoj la audanton
Kondukas al konkludoj. Kungluante
La sencon de la vortoj, la mienojn,
La signojn, la aludojn, oni povas
Ne scii difinite, sed supozi
Tre multe da malbono. Estus bone
Kun shi paroli, char che la popolo
Tumulton povus veki shiaj vortoj.
REGHINO
Enlasu shin! (Horacio foriras.) Al la anim' malsana
Aperas chie signoj de danghero;
La kulpo estas tiel timoplena,
Ke per kashado ghi sin nur malkashas!
(Venas Horacio kun Ofelio.)
OFELIO
Kie estas la bela reghino de Danujo?
REGHINO
Kiel vi fartas, Ofelio?
OFELIO (kantas.)
Mia kara, mia belo
Estis brava juna dano;
Portis plumojn sur chapelo
Kaj bastonon en la mano.
REGHINO
Ha, mia kara fraulino, kion signifas tiu chi kanto?
OFELIO
Kion? Mi petas vin, audu:
(Kantas.)
Vane estas la espero:
Li jam mortis, ne revenas!
Lian kapon kovras tero,
La piedojn shtono tenas.
REGHINO
Sed diru al mi, Ofelio...
OFELIO
Mi petas vin, auskultu.
(Kantas.)
Chemizeton oni metis... (Eniras la regho.)
REGHINO
Ha, mia edzo, rigardu!
OFELIO (kantas.)
Sur karulon inter ploroj;
Sur la tombon oni jhetis
Multon el la kampaj floroj.
REGHO
Kiel vi fartas, kara fraulino?
OFELIO
Mi dankas! Tre bone. Oni diras, ke la strigo estis filino
de bakisto. Ha, sinjoro, ni scias, kio ni estas, sed ni ne
scias, kio ni povas farighi. Bonan apetiton!
REGHO
Shi ne povas forgesi la patron.
OFELIO
He, ni ne parolu pri tio chi; sed se oni vin demandos, kion ghi
signifas, tiam diru: (Kantas.)
En la tag' de Valenteno
Mi al mia la trezoro
Venis frue en mateno,
Por saluti vin el koro.
Tuj li levis sin kaj diris:
«Venu, venu, amikino!»
Shi eniris, sed eliris
Jam virino, ne knabino.
REGHO
Kara Ofelio!
OFELIO
Por kio la jhurado? Mi tuj finos. (Kantas.)
Fi do, hontu! Tiel agi!
Vi ja trompis min sen koro!
Amon viroj povas pagi
Per depreno de l' honoro!
Vi edzighi min promesis,
Kaj la vorton vi ne tenis.
Kaj li respondas:
He, mi shercis kaj mi chesis...
Kial do vi al mi venis?
REGHO
Chu jam longe shi estas en tia stato?
OFELIO
Mi esperas, ke chio ankorau estos bona. Ni estu nur paciencaj. Kaj
tamen mi ne povas deteni min de ploro, kiam mi pensas, ke ili metis
lin en malvarman teron. Al mia frato mi devos chion raporti, kaj vin
mi dankas por la bona konsilo. Donu mian kaleshon! Bonan nokton,
sinjorinoj! Bonan nokton, charmaj sinjorinoj! Bonan nokton, bonan
nokton!
REGHO (al Horacio).
Vi sekvu shin kaj gardu shin atente.
(Horacio foriras.)
Ghi estas la veneno de malghojo;
La morto de la patro chion kauzis.
Gertrudo, kiam venas la suferoj,
Ho ve, ne izolitaj ili venas,
Sed en amaso. Shia patro mortis,
La filo via estas forsendita--
Li mem sovaghe kauzis la forsendon--
Kaj la popol' tumultas en supozoj
Pri l' morto de l' honesta Polonio.
Ni faris neprudente, ke ni kashis
La veran kauzon de la morto lia:
Jen Ofelio perdis la prudenton,
Sen kiu ni ne estas pli ol bestoj,
Kaj--la plej grava--shia frato venis
Sekrete el Francujo, li miregas,
Indignas, kaj nun en la urbo fluas
Paroloj plej venenaj jam pri l' morto
De Polonio. Manko de klarigo
Jam faris, ke sur nin la tutan kulpon
De la mistera morto oni jhetis.
Gertrudo mia kara, kiel stari
Trankvile kontrau tiom malfelichoj.
(Post la sceno oni audas bruon.)
REGHINO
Ho, kia, bruo? Kia tumultego? (Nobelo eniras.)
REGHO
Rapide la gardistojn! Lasu gardi
La pordon! Kio estas?
NOBELO
Mia regho,
Rapide kuru! Savu vin, ho regho!
La ocean', el bordo elirinte,
Ne pli sovaghe glutas l' ebenajhon,
Ol nun Laerto kun terura bando
Atakas vian tutan servantaron.
Lin la popolo nomas regho; kvazau
La mondo nun denove komencighus
Kaj kvazau malaperis nun subite
La historio kaj la tradicioj,
Kreintoj kaj subtenoj de la indo,
Nun ili krias: Ni elektu reghon!
Laerto estu regho! Kiel tondro
Rebruas, chie flugas nun la krio:
Laerto estu regho!
REGHINO
Ili vigle
Atakas lau malvera postesigno.
Sed vi eraras, hundoj de Danujo!
(Bruo post la sceno.)
REGHO
La pordoj elbatitaj!
(Venas Laerto armita kaj multaj Danoj.)
LAERTO
Kie estas
Li, tiu regho?--Iru for, sinjoroj!
DANOJ
Ne, ni vin sekvos, ni vin ne forlasos!
LAERTO
Mi petas.
DANOJ
Bone, se vi tiel volas. (Ili eliras el la chambro.)
LAERTO
Mi dankas vin. Vi gardu post la pordo!--
Malnobla regho, vi al mi redonu
La patron!
REGHINO
Ho, Laerto, trankvilighu!
LAERTO
Se unu gut' de l' sango mia restus
Trankvila, tiam estus mi bastardo:
Trompita edzo estus mia patro,
Malchasta estus la patrino mia,
Se nun mi povus resti pli trankvila.
REGHO
Laerto, kio kauzis tian grandan
Ribelon nun de via flank'? Gertrudo,
Vi trankvilighu, vi nenion timu
Pro la persono mia. Dio gardas
La reghojn: kiam la perfid' ekvidas
Apenau tion, kion ghi intencis,
L' intenco falas for.--Laerto, diru,
Pro kio vi indignas?--Lasu lin,
Gertrudo mia!--Diru, juna homo!
LAERTO
La patro mia kie estas?
REGHO
Mortis.
REGHINO
Sed ne de lia mano.
REGHO
Lasu lin
Demandi tiom, kiom li deziras.
LAERTO
Sed kiel kaj en kia maniero?
Per ruzaj vortoj vi min ne dolchigos!
For fideleco! Jhuroj al l' infero!
Pieco, konscienco,--iru chio
Al la diabloj en la profundajhon!
Kondamnon mi ne timas; mi renversos
La tutan mondon,--venu, kio volas!
Nur venghon mi avidas, plenan venghon
Por mia patro!
REGHO
Kiu vin retenos?
LAERTO
Nur mia volo, sed ne la ordono
Ech de la tuta mondo. La rimedojn
Mi tiel uzos, ke nenio restos.
REGHO
Auskultu min, Laerto! Se vi volas
La puran veron scii pri la morto
De via patro, chu la vengho via
Decidis, se vi venkos en la ludo,
Egale la koleron vian vershi
Sur malamikojn kaj sur la amikojn?
LAERTO
Nur sur la malamikojn.
REGHO
Chu vi volas
Ekkoni ilin?
LAERTO
Kaj al la amikoj
Mi vaste tuj malfermos miajn brakojn
Kaj mi per mia sango ilin nutros.
REGHO
Tre bone! Nun denove vi parolas
Kiel fidela filo kaj bonega
Nobelo. Ke en mort' de via patro
Mi estas plej senkulpa kaj per ghi
Mi estas mem tushita tre dolore,--
Vi tion baldau jughos mem kaj vidos
La veron tute klare.
DANOJ (post la sceno).
Lasu shin!
LAERTO
He, kio? Kia bruo?
(Eniras Ofelio, fantazie ornamita per herboj kaj floroj.)
LAERTO
Elsekighu,
Vi, mia cerbo! Larmoj la plej salaj,
Bruligu al mi tute la okulojn!--
Je Dio! Frenezeco via estos
Al ni pagita, ho, fratino mia,
Pagita kare, ghis en la pesilo
Fortege mallevighos la kaliko!
Ho, Maja rozo, ho, infano charma,
Ho, Ofelio, ho, fratino kara!
Chielo! chu la sagho de knabino
Formortas ankau tiel facilege,
Kiel la vivo de maljuna homo?
En am' naturo estas delikata:
Shi sendas for post la amat' perdita
Plej karan havon, kiun shi posedas.
OFELIO (kantas plende).
Oni lin portis al tombo senvorte,
(Ridante) Ha, ha, ha, ha, ha, ha, ha!
(Plende) Kaj oni ploris tre forte, tre forte...
Adiau, mia kolombo!
LAERTO
Se en prudento plena vi instigus
Al vengho min, ne tiel ghi efikus!
OFELIO
Vi devas kanti: «En la teron, en la teron!» Ho, kiel la rado al tio
chi sonoras! Ghi estas la malfidela administratoro, kiu shtelis la
filinon de sia sinjoro.
LAERTO
Sensenca io, tamen pli ol io.
OFELIO (al Laerto).
Jen estas rosmareno, ghi estas por memoro: mi petas vin, kara mia
koro, memoru min! Kaj jen estas miozoto, pro la fideleco.
LAERTO
Sentenco en la frenezo: fideleco kaj memoro kunigitaj.
OFELIO (al la regho).
Jen estas fenkolo por vi kaj akvilegio. (Al la reghino). Jen estas
ruto por vi kaj ankau iom por mi.--Vi povas porti vian ruton kun ia
speciala signo. (Al Laerto.) Jen estas krizantemo,--mi volis doni al
vi kelke da violoj, sed ili chiuj velkis de la tempo, kiam mia patro
mortis.--Oni diras, ke li bone finis.
(Kantas.)
Char karulo mia estas
Mia tuta ghojo.
LAERTO
Malghojo kaj suferoj, ech frenezo
Al shi nur donas chiam novan charmon.
OFELIO (kantas).
Kaj li jam neniam revenos?
Kaj li jam neniam revenos?
Ho ve, li jam mortis,
Lin oni forportis,
Ni lin jam revidos neniam!
La barbo la bela,
Buklaro la hela...
Li mortis, li mortis por chiam!
Mi ploras sen celo...
Ho, bona chielo,
Pro lia animo mi petas.
Kaj pro la animoj de chiuj homoj. Mi preghas. Dio vin savu!
(Foriras.)
LAERTO
Vi vidas? Dio!
REGHO
Lasu min, Laerto,
Paroli iom pri doloro via;
Al mi la rajton mian ne rifuzu.
Sed iru kaj inter amikoj viaj
Elektu la plej saghajn,--ili jughu
Nun inter vi kaj mi. Se ili trovos,
Ke mi en la afero estas kulpa,
Mi tiam estas preta al vi doni
La regnon, kronon, mian propran vivon;
Sed se ne tiel,--tiam vi konsentu
Al ni oferi pli da pacienco,
Ni tiam penos, kune laborante,
Per vengho trankviligi vian koron.
LAERTO
Ghi estu tiel!--Ho, la maniero
De lia mort', kashita enterigo,--
Sen glavo, sen insigno au ornamo
Super la tombo, sen ceremonioj
Kaj sen funebraj formoj kaj parado,--
De l' ter' al la chiel, ghi laute krias,
Ke mi ne lasu chion sen kalkulo.
REGHO
Postulu la klarigon. Sur la kapon
De la kulpul' la puna glavo falos.
Mi petas, sekvu min. (Chiuj foriras.)
SCENO VI
Alia chambro en la palaco. Horacio kaj servanto.
HORACIO
Kun mi paroli iu volas? Kiu?
SERVANTO
Maristoj. Ili diras, ke por vi
Leterojn ili havas.
HORACIO
Ili venu! (La servanto foriras.)
Neniu en la tuta mondo, shajnas,
Saluton ian povus al mi sendi,
Se ne Hamleto. (Eniras du maristoj.)
UNUA MARISTO
Dio benu vin, sinjoro!
HORACIO
Kaj vin ankau!
UNUA MARISTO
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · eo · 프로젝트 구텐베르크
『Hamleto, Reĝido de Danujo』
William Shakespeare · 번역 L. L. (Ludwik Lejzer) Zamenhof
194,844자 · 저작권 근거: 저작자 모두 1917년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.