Li tion faros, sinjoro se ghi plachos al Li. Jen estas letero por vi,
sinjoro. Ghi estas de la sendito, kiu devis veturi Anglujon, se via
nomo estas Horacio, kiel oni diris al mi.
HORACIO (legas).
«Horacio, kiam vi tralegos tiun chi leteron, penu, ke tiuj chi
maristoj venu al la regho; ili havas leterojn por li. Apenau
ni estis du tagojn sur la maro, forte armita korsaro komencis chasi
nin: char nia shipo iris tro malrapide, ni vole-ne-vole devis montri
kuraghon, kaj en la dauro de la batalo mi transiris sur la shipon de
la korsaro; en tiu sama momento ili forlasis nian shipon, kaj tiel mi
sola farighis ilia kaptito. Ili agis kun mi kiel bonkoraj friponoj,
sed ili sciis, kion ili faras; mi devas pagi al ili per bona servo.
Zorgu, ke la regho ricevu la leterojn, kiujn mi sendas, kaj venu al
mi kun tia rapideco, kvazau vi kurus de la morto. Mi diros al vi en
la orelon tiajn vortojn, kiuj tute surdigos vin, kaj tamen ili estas
ankorau tro malmultepezaj en komparo kun sia enhavo. Tiuj chi homoj
alkondukos vin al la loko, kie mi estas. Rosenkranz kaj Güldenstern
daurigas sian vojaghon Anglujon: pri ili mi povas multe diri al vi.
Adiau. Eterne, kiel vi scias, la via--Hamleto.»
(Al la maristoj.)
Nun venu, ni transdonos la leterojn,
Kaj tiom pli rapide, ke ni iru
Al tiu, kiu ilin al vi donis. (Chiuj foriras.)
SCENO VII
Alia chambro en la palaco. La regho kaj Laerto.
REGHO
Nun via konscienco mem ja devas
Min senkulpigi, kaj en vian koron
Vi devas min kiel amikon meti,
Char vi ja audis per oreloj propraj,
Ke tiu sama, kiu vian patron
Mortigis, volis min mem pereigi.
LAERTO
Plu mi ne dubas. Tamen al mi diru,
Pro kia kauzo tian grandan krimon,
Intencon tre dangheran kaj punindan
Vi lasis sen konvena puno, kiun
Postulis via sagho, via indo?
REGHO
Pro du apartaj kauzoj, kiuj eble
Al vi aperos forte sensignifaj,
Por mi do ili estas forte gravaj.
Patrino lia amas lin varmege
Kaj certe ne transvivus lian punon;
Kaj, mi--chu el pasio au el virto--
Al shi mi estas tiel alligita,
Ke, kiel stelo nur en sia rondo
Sin povas movi, tiel mi sen shi
Ne povas vivi. Kaj la dua kauzo,
Pro kiu mi silentis, estas tio,
Ke lin tre amas la popolamaso:
La mankojn liajn la popolo trempas
En sian amon, kiu, kvazau fonto,
Turnanta lignon en malmolan shtonon,
El la mallaudo faras laudon, tiel,
Ke miaj sagoj, tro malmultepezaj
Por tia vento, ne la celon trafus,
Sed al pafarko mia returnighus.
LAERTO
Kaj tiel mi la noblan patron perdis,
Kaj tiel senespere nun pereis
Fratino mia, kiu la plej alte
En nia tempo staris, kvazau luma
Modelo, por elvoki imitadon.
Sed vengho venos!
REGHO
Dormu nur trankvile.
Ne pensu vi, ke mi kreita estas
El tia velka shtofo, ke mi lasos
Al la danghero pinchi mian barbon
Kaj prenos ghin por sherco. Baldau audos
Vi iom pli. Mi amis vian patron,
Kaj ankau chiu amas ja sin mem;
El tio, mi esperas, vi komprenos...
(Eniras Sendito.)
REGHO
Nu, kio nova?
SENDITO
Via regha moshto,
Leteroj de Hamleto; jen por vi,
Kaj jen por la reghino.
REGHO
De Hamleto?
Sed kiu do alportis la leterojn?
SENDITO
Mi audis, ke maristoj; mi ne vidis.
Al mi Klaudio ilin donis, kiu
Ricevis ilin de la alportintoj.
REGHO
Laerto, audu! (Al la Sendito.) Vi jam povas iri. (La sendito
foriras. La regho legas.) «Potenca regho! Sciu, ke mi nuda estas
realportita en vian landon. Morgau mi petos la permeson veni antau
viajn reghajn okulojn, kaj tiam mi havos la honoron raporti al vi la
kauzon de mia subita kaj stranga reveno.--Hamleto.»
Nekompreneble! Chu ili revenis?
Kio farighis? Kiel? Povas esti,
Ke chio estas trompo?
LAERTO
Chu vi konas
La skriban karakteron de l' letero?
REGHO
Ghi estas mano de Hamleto. «Nuda!»
Videble sola, sen siaj gardantoj!
Chu vi al mi konsili ion povas?
LAERTO
Ne, mi nenion scias. Sed li venas!
Pli fresha nun farighas mia koro,
Mi ghojas, ke mi rekte al li iros
Kaj diros al li: «tion chi vi faris!»
REGHO
Se tion vi decidis--kaj alie
Vi ja ne povas agi--chu vi volas,
Ke mi al la renkonto vin preparu?
LAERTO
Jes, mia regho, se nur ne al paco
Vi volas min prepari.
REGHO
Nur al paco
Kun via propra sagho kaj animo.
Se li revenis laca de vojagho
Kaj plu ne volos ree forveturi,
Mi inklinigos lin al unu provo,
De mi jam tre mature pripensita,
Che kiu li pereon ne evitos;
Kaj lia morto estos tiel glata,
Ke ech ne estos ombro de suspekto.
Ech la patrino ruzon ne divenos
Kaj nomos ghin nur bato de la sorto.
LAERTO
Mi vin obeos, regho, tiom pli,
Se vi aranghos la aferon tiel,
Ke li per mi ricevu sian morton.
REGHO
Jes, ghuste tiel. Kiam vi forestis,
La famo multe gloris vin pro io,
Per kio vi lau famo multe brilas.
Hamleto audis vian gloron; chiuj
Talentoj viaj kune kolektitaj
Che li envion tian ne elvokis,
Kian elvokis tiu unu sola
Talento, kiun mi ne multe shatis.
LAERTO
Pri kia do talento vi parolas?
REGHO
Ludilo bagatela de l' juneco,
Kaj tamen ankau grava, char la plumoj
Kaj la rubandoj al la junularo
Konvenas en ne malpli alta grado,
Ol la manteloj kaj la varmaj peltoj
Konvenas al maturaj maljunuloj.--
Jen antau du monatoj nin vizitis
el Normandujo unu kavaliro.
Mi bone konas francojn el milito,
Mi scias, kiel bone ili rajdas;
Sed tiu chi bravulo certe povus
Konkuri ech kun la diablo mem:
Li kvazau mem alkreskis al la selo
Kaj kun chevalo sia elfaradis
Li tiel miregindajn artifikojn,
Ke oni povus pensi, ke li mem
Prezentas vivan parton de l' chevalo.
Kaj la imago mia mem ne povis
Elpensi ech en pura fantazio
Pli lertajn kaj mirindajn artifikojn,
Ol tiuj, kiujn li al ni prezentis.
LAERTO
Kaj li normando estis?
REGHO
Jes, normando.
LAERTO
Mi estas preta jhuri, ke ghi estis
Lamordo.
REGHO
Jes, li mem.
LAERTO
Mi konas lin.
Li estas efektive la juvelo
De la nacio sia.
REGHO
Li rakontis
Al ni pri vi, kaj li vin forte laudis
Pro via majstra arto en skermado,
Precipe per rapiroj. Li certigis,
Ke estus tre belege, se trovighus
Ankorau unu homo, kiu povus
Kun vi kuraghi stari al batalo.
Li jhuris, ke en lia tuta lando
Skermantoj la plej bonaj ne posedas
Ech la duonon de lerteco via.
Raportoj liaj vekis en Hamleto
Envion tiel grandan, ke de tiam
En tago kaj en nokto li senchese
Nur sopiradis, ke vi la plej baldau
Revenu, por ke li kun vi ekprovu
Batalon. Nun konkludo plej natura...
LAERTO
Konkludo? Kia?
REGHO
Diru nun, Laerto,
Chu via patro estis al vi kara?
Au kiel la malghojo sur pentrajho
Vi estas nur vizagho, sed sen koro?
LAERTO
Por kio la demando?
REGHO
Mi ne tial
Demandas vin, ke mi ech iom dubus
Pri via amo al la patro; tamen
Mi scias, ke la amo ofte estas
Nur sklavo de la tempo: ghi naskighas
Per tempo, kaj la sperto ankau montras,
Ke tempo ghin tre ofte moderigas
Kaj ech estingas ghian tutan flamon.
Jes, en la mezo de la ama flamo
Trovighas preskau chiam ia speco
De mecha debrulajho, kiu baldau
La helan flamon forte mallumigas.
Nenio restas en bonec', eterna:
Boneco tro matura baldau mortas
De l' prem' de sia propra troforteco.
Se oni volas agi, oni agu
En la minutoj de la volo, char
La volo povas baldau malfortighi,
Trovante tiom da malhelpoj, kiom
Trovighas langoj, manoj kaj okazoj.
Kaj tiam la deziro kaj la devo
Farighas nur sopiro fanfarona,
Sopiro sen plenumo faciliga.
Sed nun al la afero! Jen Hamleto
Revenos baldau. Kion vi intencas
Nun fari, por vin montri inda filo
De via kara patro, sed per faroj
Pli ol per nudaj vortoj?
LAERTO
Lin mortigi,
Se ech en la preghejo.
REGHO
Mi konsentas,
Ke la krimulo en nenia loko
Rifughon devas trovi kaj la vengho
Ne devas scii limojn. Sed, Laerto,
Se tion chi vi faros, tiam vi
Ja devos mem vin kashi en la domo.
Hamleto, reveninte, devas scii,
Ke vi jam estas tie chi. Ni faros,
Ke oni antau li vin forte laudos
Kaj la lertecon vian en skermado
Al li oni prezentos en koloroj
Ankorau pli brilantaj kaj pli helaj,
Ol tion faris ech la franco mem.
Per unu vorto--ni aranghos tiel,
Ke vi batalos ambau, kaj ni faros
Konkursan veton pri la kapoj viaj.
Kun sia karaktero la sincera,
Libera, nobla kaj nesupozema,
Li ne esploros certe la rapirojn;
Vi dume povos shanghi la rapirojn,
Anstatau la malakra preni akran
Kaj per ekbato lerta inde pagi
Al li por morto de la patro via.
LAERTO
Mi faros ghin, kaj ech por tiu celo
Mi shmiros per veneno mian glavon.
Char unu charlatano al mi vendis
Rimedon tian, ke se oni trempas
En ghin nur la pinteton de tranchilo
Kaj gratas nur sangeron el la hauto,--
Nenia sanigilo en la mondo
Plu povos savi de senduba morto.
Per tiu chi veneno mi nun shmiros
La pinton de la glavo mia tiel,
Ke se mi ech facile lin ekgratos,
Li tuj pereos per senduba morto.
REGHO
Mature ni pripensi ankau devas
Diversajn cirkonstancojn, kiuj povas
Al la ating' de nia celo helpi.
Se nia entrepreno ne prosperus
Au se per nelerteco en plenumo
Montrighus nia penso kaj intenco,--
Pli bone tiam estus ne komenci.
Kaj tial nia plano devas havi
Eliron en rezervo por l' okazo,
Se la unua provo ne prosperos.
Ni ghin pripensu! Jen, kion ni faros:
Ni en solena formo faros veton
Pri tiu, kiu el vi ambau venkos.
Kaj kiam vi de la batalo estos
Tre varmigitaj kaj soifaj (penu,
Ke tio estu) kaj li volos trinki,
Mi tiam lasos doni al li glason
Da vino jam tiele preparita,
Ke se li nur ech guton de ghi trinkos,
Li ne evitos plu la morton, kiun
La bato via eble ne alportis.
Sed audu! Kia bruo? (Eniras la reghino.)
REGHO
Nu, reghino?
REGHINO
Unu malghojo sekvas tuj la duan!
Laerto, la fratino via mortis!
LAERTO
Fratino mia mortis? Kiel? Kie?
REGHINO
Saliko staras super la rivero
Kaj spegulighas en la pura akvo;
Shi tie plektis fantaziajn kronojn
El plej diversaj floroj de la kampo.
Shi rampis sur la arbon, por dispendi
Sur la brancharo siajn kronojn; tiam
Sub shi rompighis la malforta brancho,
Kaj kune kun la kronoj shi rapide
En la riveron falis. Shiaj vestoj
Sin disetendis kaj malgrandan tempon
Kvazau sirenon shin ankorau portis,
Dum shi kantadis melodiajn kantojn,
Dangheron sian tute ne sentante,
Kvazau la akvo estus shia hejmo.
Sed baldau shiaj vestoj, penetritaj
Per peza akvo, shin malsupren tiris,
La malfelichan, al terura morto.
LAERTO
Kaj shi dronighis?
REGHINO
Jes, ho ve, dronighis!
LAERTO
Vi havas nun tro multe jam da akvo,
Fratino malfelicha.--tial larmojn
Mi nun retenas! Tamen la naturo
Konservas sian moron, kion ajn
La honto dirus. Ili nur foriru--
En ni montrighos tuj la virineco.--
Adiau, regho! Flamaj vortoj volas
El mi eksplodi, se malsaghaj larmoj
Nur ilin ne estingos. (Foriras.)
REGHO
Ni lin sekvu!
Kun granda malfacilo kvietigis
Mi lian furiozon! Nun mi timas,
Ke ghi denove blinde ne eksplodu,--
Ni tial sekvu lin rapide! (Ambau foriras.)
AKTO V
SCENO I
Tombejo. Eniras du tombistoj kun fosiloj.
UNUA TOMBISTO
Chu shi ricevos kristanan enterigon, kiam shi ja intence foriris en
la mondon de la felichuloj?
DUA TOMBISTO
Mi diras al vi, shi ricevos, faru do rapide shian tombon. La jughisto
pripensis la okazon kaj decidis, ke oni devas enterigi shin kristane.
UNUA TOMBISTO
Kiel do ghi povas esti, kiam shi dronigis sin ne pro defendo?
DUA TOMBISTO
Nu, oni trovis, ke tiel.
UNUA TOMBISTO
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · eo · 프로젝트 구텐베르크
『Hamleto, Reĝido de Danujo』
William Shakespeare · 번역 L. L. (Ludwik Lejzer) Zamenhof
194,844자 · 저작권 근거: 저작자 모두 1917년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.