Sinjoroj miaj karaj,
Pri vi li tiel ofte paroladis,--
Mi scias, li vin amas pli, ol chiujn.
Se vi konsentos fari la komplezon
Al ni kaj che ni resti kelkan tempon,
Por helpi al la malfelicho nia,
Ni rekompencos la viziton vian
Per plej konvena regha rekompenco.
ROSENKRANZ
Vi havas rajton, viaj reghaj moshtoj,
Al ni ordoni. Vi ne devas peti
Pri tio, kio estas nia shuldo.
GÜLDENSTERN
Obeos ni kaj ambau ni promesas
Lau chiuj fortoj servi akurate
Al viaj reghaj moshtoj.
REGHO
Ni vin dankas,
Ho, karaj Rosenkranz kaj Güldenstern!
REGHINO
Mi dankas vin, ho, karaj Güldenstern
Kaj Rosenkranz! Vizitu plej rapide
Hamleton, mian filon malfelichan.
Kaj iu el la korteganoj iru
Sinjorojn akompani al Hamleto!
GÜLDENSTERN
La Plejpotenca faru nian venon
Por li saniga!
REGHINO
Dio volu! Amen!
(Rosenkranz, Güldenstern kaj kelkaj korteganoj foriras. Venas
Polonio.)
POLONIO
Afabla regho! Jam el Norvegujo
Revenis la senditoj kun sukceso.
REGHO
Vi chiam estis patro de agrablaj
Sciigoj.
POLONIO
Chu ne vere, mia regho?
Jes, kredu, mia regho, mi dedichas
La tutan mian kapon kaj animon
Post mia Dio nur al mia regho.
Kaj nun mi pensas--se la cerbo mia
Ne chesis sur vojeto de prudento
Sukcese chasi--ke la veran kauzon
De l' frenezigho de l' reghid' mi trovis.
REGHO
Ho, diru! Mi rapide volas audi!
POLONIO
Auskultu antau chio la senditojn;
Kaj mia bona scio al vi estu
Postmangho al festeno la agrabla.
REGHO
Nu, bone, alkonduku la senditojn! (Polonio foriras.)
Li diras, ho, Gertrudo mia kara,
Ke trovis li la kauzon de malsano
De via filo.
REGHINO
Mi la kauzon vidas
Nur en la morto de la patro lia
Kaj en edzigho nia tro rapida.
REGHO
Ni baldau chion scios, mia kara.
(Polonio revenas kun Voltimand kaj Kornelio.)
Ni vin salutas, karaj revenintoj!
Rakontu, Voltimand, kion alportis
Vi de la frato nia la Norvega?
VOLTIMAND
Redonon de salut' kaj bondeziroj.
Tuj post' alveno nia li elsendis
Ordonon, por haltigi la preparojn
De sia nev', pri kiu li supozis,
Ke li armighas kontrau la Polujo;
Li post esploro efektive vidis,
Ke chio estis kontrau via moshto.
Kaj chagrenita, ke malsanon lian
Kaj maljunecon oni tiel trompis,
Li sendis tuj, por voki Fortinbrason,
Riprochis lin severe, kaj la nevo
Solene jhuris, ke li plu neniam
Batalos kontrau via regha moshto.
Per tio ghojigita, la maljuna
Por li asignis la salajron jaran
De tri mil kronoj kaj al li permesis
Kontrau Polujo uzi la varbitan
Militistaron; kaj por via moshto
Al ni li donis jenan skriban peton,
Ke vi permesi volu al l' anaro
Tra via lando fari la trairon
Sub la kondichoj, kiujn pli detale
Vi legos en la jena skriba peto.
REGHO
Ni trovas chion bona. Ni en tempo
Pli oportuna legos kaj pripensos
Kaj donos la respondon. Vin ni dankas
Por viaj penoj kaj fidela servo.
Nun iru vi ripozi, kaj hodiau
Al la vespero ni vin petas veni
Kun ni festeni. Estu bonaj gastoj!
(Voltimand kaj Kornelio foriras.)
POLONIO
Nun la negoco estas jam finita.
Ho, regho kaj reghino, se mi volus
Komenci nun klarigojn, kio estas
Regha moshteco, kio servemeco,
Kaj kial tago estas tago, kial
La nokto estas nokto, tempo--tempo:
Signifus tio perdi senutile
La tagon kaj la nokton kaj la tempon;
Char mallongeco estas la spirito
De sagho kaj multevorteco estas
La korpo kaj ekstera ornamajho,
Mi chion tial diros tre mallonge.
La nobla via filo frenezighis;
Mi diras «frenezighis», char en kio
Konsistas frenezigho? Ja en tio,
Ke oni frenezumas. Sed ni lasu
Ghin flanke kaj komencu...
REGHINO
Mi vin petas.
Pli da enhavo, malpli da artajho!
POLONIO
Mi jhuras, mi parolas sen artajho!
Li estas nun freneza,--estas vero;
Kaj vere tio estas tre domagha,
Kaj tre domaghe, ke ghi estas vero;
Cetere mi konsentas, ke mi uzis
Figuron neprudentan,--ni ghin lasu,
Kaj mi sen arto iru al l' afero.
Ni sekve diras, ke li frenezighis;
Nun restas, ke ni trovu nur la kauzon
De la efekto, au, pli vere diri,
De la difekto, char neniu dubas,
Ke tiu chi difekt-efekto havas
Sendube ian kauzon. Nun finite,--
La stato de l' afero estas tia:
Atenti volu! (Li elprenas paperon el la posho.)
Mi filinon havas
--Mi havas shin, char shi ja estas mia--
Nun el obeo, kiun shi ja shuldas,
Shi tion chi al mi transdonis. Vidu
Kaj konsideru! (Li legas)
«Al la chiela, la idolo de mia animo, la ravanta Ofelio»--Tio chi
estas malbona frazo, triviala frazo; «ravanta» estas triviala
frazo.--Sed auskultu plu: «Al shia belega delikata brusto tiuj
chi linioj» k. t. p.
REGHINO
Chu tion chi Hamleto al shi sendis?
POLONIO
Ho tuj, reghino, mi raportos chion.
(Li legas.) «Dubu pri la sun' super la tero,
Dubu, chu en steloj brilas flamo,
Dubu pri vereco de la vero,
Sed ne dubu nur pri mia amo.
Ho, kara Ofelio, la versofarado ne prosperas al mi; mi ne posedas
la arton ritmigi miajn sopirojn; sed ke mi forte vin amas, ho
plej kara mia, tion chi kredu al mi. Adiau! Via por eterne,
plej kara fraulino, tiel longe kiel tiu chi tera mashino al li
apartenas--Hamleto.»
Jen tion en shuldata obeado
Al mi filino mia montris. Ankau
Pri chio, kion li al shi parolis,
Precize lau la tempo kaj la loko
Kaj maniero shi al mi raportis.
REGHO
Sed kiel shi akceptis lian amon?
POLONIO
Kiele pensas vi pri mi?
REGHO
Mi pensas,
Vi estas hom' fidela kaj honesta.
POLONIO
Mi tion pruvos. Kion do vi pensus,
Se mi, vidante, kiel tiu amo
Disvolvas sin (mi tion bone vidis
Ankorau antau ol filino mia
Al mi rakontis),--kion pensus vi,
Au kion pensus shia regha moshto,
Reghino mia alte estimata,
Se mi en la afero ludus rolon
De leterujo au de skribotablo,
Se mi silente, mute mian koron
Por tio fermus kaj sen ia faro
Rigardus tiun amon? Kion tiam
Vi povus pensi pri persono mia?
Ne, mi alpashis rekte al l' afero
Kaj tiel diris al filino mia:
«Reghida mosht' Hamleto estas princo,
Por vi tro alta; ne kuraghu ludi!»
Kaj mi al shi ordonis, ke shi tenu
Sin malproksime de la princ' Hamleto,
Leterojn ne akceptu, nek donacojn.
Ordonon mian patran shi plenumis,
Kaj li, nun rifuzita (vi permesu
Ke mi raportu per mallongaj vortoj),
Farighis tre malghoja kaj li perdis
La apetiton, poste ech la dormon,
Li baldau perdis ankau sian forton
Kaj poste perdis ankau la konscion,
Kaj tiel shtup' post shtupo li enfalis
En la frenezon, kiu nun lin premas
Kaj chiujn nin sincere malghojigas.
REGHO (al la reghino).
Vi pensas, ke ghi povus esti ebla?
REGHINO
Tre povas esti.
POLONIO (al la regho).
Chu ech unu fojon
Vi iam vidis, ke mi kun certeco
Raportis: «tiel estas», kaj en vero
Ne estis tiel?
REGHO
Ne, mi ne memoras.
POLONIO (montrante sian kapon kaj shultrojn).
Deprenu al mi tion nun de tio,
Se ne senduban veron mi raportas.
Se postesigno gvidas min, mi trovos
La kernon de la vero, se ghi sidus
Ech en la plej profunda kashiteco.
REGHO
Sed kiel ni esplorus pli precize?
POLONIO
Vi scias, ke tre ofte tutajn horojn
Li promenadas en la galerio.
REGHINO
Jes, efektive.
POLONIO
Nun filinon mian
Mi tien lasos; vi kun mi vin kashos
Ekzemple post tapisho, por observi.
Se li ne amas shin kaj ne per tio
Li frenezighis, tiam mi ne estu
Pli via kortegano-konsilanto.
Mi tiam plugu kampon, pashtu bruton.
REGHO
Ni vidu. (Eniras Hamleto, legante.)
REGHINO
Jen li venas, ion legas,--
Kun kia malgajeco en vizagho!
POLONIO
Mi petas vin, vi ambau tuj foriru!
Mi tuj al li alpashos, vi permesu!
(La regho, reghino kaj korteganoj foriras).
POLONIO (al Hamleto).
Kiele fartas mia bona princo?
HAMLETO
Dank' al chielo, bone!
POLONIO
Chu vi min konas, via princa moshto?
HAMLETO
Tre bone. Vi ja estas fishisto?
POLONIO
Ne, mia princo.
HAMLETO
Tiam mi dezirus al vi, ke vi estu tia honesta homo.
POLONIO
Honesta, mia princo?
HAMLETO
Jes, sinjoro, esti honesta en tiu chi mondo signifas esti elektita
inter dek mil.
POLONIO
Tute vere, mia princo.
HAMLETO
Char se la suno naskas vermojn en malviva hundo... diajho, kiu kisas
mortintajhon... Chu vi havas filinon?
POLONIO
Jes, mia princo.
HAMLETO
Ne permesu al shi iri en la suno. Fruktoportado estas beno: sed
char via filino povus porti fruktojn,--gardu vin amiko.
POLONIO
Kion vi komprenas sub tio chi? (Flanken) Chiam pri mia filino.
Kaj tamen li antau momento ne konis min; li diris, ke mi estas
fishisto. Li venis malproksimen, tre malproksimen! Estas vero,
en mia juneco la amo ankau kondukis min en tre dangheran
situacion, preskau tiel same danghere kiel lin. Mi denove
ekparolos al li. (Laute) Kion vi legas, mia princo?
HAMLETO
Vortojn, vortojn, vortojn.
POLONIO
Sed kia estas la enhavo?
HAMLETO
Vi volas ion havi?
POLONIO
Ne, mi demandas, pri kio estas parolate en tiu chi libro,
mia princo.
HAMLETO
Kalumnioj, mia sinjoro! La malnobla satira verkisto de tiu chi libro
diras, ke maljunaj homoj havas grizajn barbojn, ke iliaj vizaghoj
estas sulkitaj, ke iliaj okuloj estas malsanaj, ke ili havas
superfluan mankon de sprito kaj ke al tio chi ili havas tre
malfortajn femurojn. Kvankam pri chio tio chi mi estas sincere
kaj forte konvinkita, mi tamen ne aprobas, ke li pri chio tio chi
skribas; char vi mem, sinjoro, farighus tiel maljuna kiel mi, se
vi povus iri returnen kiel kankro.
POLONIO (flanken).
Kvankam tio chi estas frenezo, ghi tamen havas en si metodon.
(Laute) Chu vi ne volas iom shanghi la lokon, princo?
HAMLETO
Iri en la tombon?
POLONIO
Nu, tio chi estus efektive radikala shangho de la loko! (Flanken)
Kiel trafaj ofte estas liaj respondoj? Estas felicho, ke la frenezo
ofte havas ion tian, kio al la sagho kaj al la sana prudento ne bone
prosperas. Mi forlasos lin kaj tuj penos aranghi en ia maniero
renkontighon inter li kaj mia filino. (Laute) Plej afabla reghido,
permesu al mi preni la kuraghon diri al vi adiau.
HAMLETO
El chio, kion vi povas preni de mi, mi nenion cedos al vi tiel
volonte, kiel mian vivon, mian vivon.
POLONIO
Adiau, princo!
HAMLETO
La enuigaj maljunaj malsaghuloj!
(Venas Rosenkranz kaj Güldenstern.)
POLONIO (forirante).
Vi serchas la princon Hamleton? Jen li estas.
ROSENKRANZ (al Polonio).
Ni dankas vin, sinjoro! (Polonio foriras.)
GÜLDENSTERN
Estimata princo...
ROSENKRANZ
Mia kara princo...
HAMLETO
Miaj karaj bonaj amikoj! Kiel vi fartas, Güldenstern? Ha, Rosenkranz!
Bonaj kolegoj, kiel vi fartas?
ROSENKRANZ
Kiel mezaj filoj de tiu chi tero.
GÜLDENSTERN
Ni estas felichaj jam per tio, ke ni ne estas tro felichaj; sur la
chapo de Fortuno ni ne estas la pinto.
HAMLETO
Ankau ne la plandoj de shiaj shuoj?
ROSENKRANZ
Ankau tio ne, kara princo.
HAMLETO
Vi vivas sekve en la regiono de shia zono au en la centro de shia
favoro?
GÜLDENSTERN
Jes, efektive, ni ne estas tute fremdaj al shi.
HAMLETO
Sub la koro de la felicho? Ho, tre vere, la felicho estas publika
virino. Kio da nova?
ROSENKRANZ
Nenio, mia princo, nur ke la mondo farighis pli honesta.
HAMLETO
Ha, tiam kredeble baldau estos la finigho de la mondo! Sed via
novajho ne estas vera. Permesu al mi demandi: per kio vi, miaj
bonaj amikoj, kolerigis la Fortunon, ke shi vin sendis tien chi
en la malliberejon?
GÜLDENSTERN
En la malliberejon, mia princo?
HAMLETO
Danujo estas malliberejo.
ROSENKRANZ
Tiam ankau la tuta mondo estas malliberejo.
HAMLETO
Jes, granda malliberejo, en kiu ekzistas multe da apartajhoj,
cheloj kaj kavoj. Danujo estas unu el la plej malbonaj.
ROSENKRANZ
Ni ne pensas tiel, mia princo.
HAMLETO
Nu, tiam ghi estas por vi io alia, char per si mem nenio estas bona
nek malbona; nur la pensado donas al chio tian au alian karakteron.
Por mi ghi estas malliberejo.
ROSENKRANZ
← 고전 원문 폴더
📄 고전 원문 · eo · 프로젝트 구텐베르크
『Hamleto, Reĝido de Danujo』
William Shakespeare · 번역 L. L. (Ludwik Lejzer) Zamenhof
194,844자 · 저작권 근거: 저작자 모두 1917년 이전 사망(한국 저작권 보호기간 끝) · 원문 출처
내 자료함의 ‘📚 고전’ 글 폴더에 앞부분 2만 자가 담겨요. 회차 편집기의 ‘✦ 안드로메다 AI 이용하기 → 🖼️ 내 글·사진 분위기로 쓰기’에서 골라 이 고전의 분위기·문체를 참고해 쓸 수 있어요.